รณรงค์เพื่อแรงงาน

English : ภาษาไทย








เสียงคนงาน
สมบูรณ์ ศรีคำดอกแค 11 ปียังไม่สาย รอวันพิพากษาความจริง
อ่านต่อ/เสียงอื่นๆ
กรณีรณรงค์

ทางเลือก ทางรอด แรงงานไทย

อ่านต่อ /ทางเลือกอื่นๆ
ย้อนรอยกรรมกร
ประวัติศาสตร์การเมืองไทย บนเส้นทางสายปฏิวัติ
อ่านต่อ / ย้อนรอยอื่นๆ
เจาะโลกแรงงาน

เมื่อสิ้นสุดโควต้าสิ่งทอ 1 ม.ค. 48



รณรงค์เพื่อแรงงาน
ที่อยู่: ตู้ปณ. 219 ไปรษณีย์ลาดพร้าว กทม. 10310 โทรศัพท์: 02-933-0585 โทรสาร: 02-933-1951 อีเมล์: campaign@thailabour.org ส่งข้อมูล, ประชาสัมพันธ์: campaign@thailabour.org

ข่าวเด่น - ประเด็นร้อน

บทความ : เป็นหญิงแท้จริงแสน ลำบาก

นุ่มนวล ยัพราช นักวิจัยโครงการรณรงค์เพื่อแรงงาน ไทย

“ตกงาน” เป็นฝันร้ายที่หลายคนคงไม่อยากเจอ แต่ในวัฏจักรชีวิตของแรง งานแล้วก็ยากที่จะหลีกพ้น สาเหตุการออกจากงานนั้นมีหลายรูปแบบด้วยกัน นับตั้งแต่ สุดจะทน เงื่อนไขการทำงานที่โหดร้าย ค่าแรงไม่พอกินกับค่าใช้จ่ายในแต่ละวัน บ้างก็มี สาเหตุมาจากโรงงานปิด โรงงานย้ายฐานการผลิตไปอยู่ที่อื่น หากโรงงานไหนมีสหภาพ แรงงาน ถ้าเข้าสู่ช่วงการยื่นข้อเรียกร้องเพื่อให้นายจ้างปรับปรุงเงื่อนไขการทำ งาน คนงานก็ต้องต่อสู้ด้วยความยากลำบาก บ่อยครั้งผู้นำสหภาพแรงงานมักถูกไล่ออก ถูกกลั่นแกล้งนานารูปแบบ ตัวอย่างล่าสุด คือ กรณีของคนงานอัลมอนด์ จิตวิญญาณของกฎหมายไทยมักจะเข้าข้างนายทุนและผู้มีอำนาจเสมอ จึงไม่ น่าแปลกใจที่ช่องว่างระหว่างคนจนกับคนจนถึงไม่หุบแคบลงซะที ปัญหาของคนจนมักถูก ชั้นชนปกครองมองด้วยสายตาที่เมินเฉยเสมอ แล้วเราจะปล่อยให้การปฏิรูปการ เมืองอยู่ในมือพวกนี้ได้อย่างไร? แรงงานหนุ่มสาวจำนวนมากจากชนบท ได้นำความสดของวัยมาสังเวยวงการ อุตสาหกรรม โรงงานทันสมัยดูดกินความมีชีวิตชีวาของแรงงานเหล่านี้ไปหมดสิ้น บ่อย ครั้งเราจะพบว่า หญิงสาวที่ทำงานโรงงานมักเป็นโสด เพราะมัวแต่ทำงานงานส่งเงินไป ให้พ่อแม่พี่น้องที่ชนบท ไม่มีเวลาศึกษาเรียนรู้สร้างความสัมพันธ์กับเพศตรง ข้าม เมื่อเกษียณออกมาก็จะอยู่กับบ้านนั่งนับวันเวลาให้ผ่านไป (ประเทศไทยใจดี แบบพอเพียงช่วยเหลือคนชราด้วยเงินเดือนละ 300-500 บาท!!) การท่องเที่ยวพักผ่อน ในยามเกษียณเป็นเพียงความฝันในแผ่นพับสีสวยเท่านั้น ทุกวันนี้เงื่อนไขการทำงานของคนงานไทยไม่ได้ดีขึ้นจากยุค 30 ปีก่อน เท่าไหร่นัก สวัสดิการของแรงงานถูกเปิดศึกโดยระบบ “รับเหมาช่วง” ระบบดังกล่าว เป็นระบบการจ้างงานสั้นๆ ที่บริษัทไม่ต้องจัดสวัสดิการให้เลย ซึ่งรูปแบบนี้ ยัง ทำลายการรวมกลุ่มของคนงานเพื่อที่จะจัดตั้ง หรือเป็นสมาชิกสหภาพแรงงาน ใครที่ยังมีแรงเหลือ ก็สู้กันต่อไปอย่าง “แดง” (นามสมมุติ) หญิงสาว วัย 37 ปี ซึ่งเคยถูกเลิกจ้าง เนื่องมากจากในอดีตตอนที่เธอเป็นประธานสหภาพแรง งาน เธอได้ใช้สิทธิวันลาหยุดกิจกรรมของสหภาพแรงงาน ไปช่วยเหลือลูกจ้างที่มิใช่ สมาชิกสหภาพแรงงานตน เธอจึงถูกบริษัทไล่ออก การเริ่มต้นหางานใหม่ในวัยกลางคนเป็นเรื่องที่ไม่หมู สุภาษิตที่บอก ว่า “ยิ่งมีประสบการณ์ยิ่งมีคุณค่า” ใช้ไม่ได้กับคนงานในโรงงานอุตสาหกรรม โดย เฉพาะในแวดวงสิ่งทอ ยิ่งเธอตัวเลขเพิ่มขึ้น คุณค่าของเธอกลับลดลงอย่างสวนทาง กัน เธอพยายามหางานใหม่อยู่ตลอดเวลา ส่วนใหญ่เธอได้งานที่เป็น “จ็อบ” สั้นๆ ค่าตอบแทนก็ไม่พอกิน อีกทั้งหนี้สินก็พอกพูนขึ้น เพราะบ้านเราไม่มีกองทุน ช่วยเหลือคนว่างงาน แม้ว่าจะมีระบบประกันการว่างงานแต่ระยะเวลาที่ให้ความช่วย เหลือนั้นก็สั้นเหลือเกิน ในที่สุดเธอได้งานใหม่ผ่านการให้ความช่วยเหลือโดยเพื่อนๆ สิ่งที่เธอ ตะโกนก้องออกมาคือ “เราสามารถใช้หนี้ได้แล้ว” เธอเริ่มต้นงานใหม่ด้วยจิตใจเบิก บาน โดยเป็นพนักงานนับเงิน ในบริษัทแห่งหนึ่ง ที่นี่มีระบบทดลองงาน 120 วัน ระบบชั่วโมงการทำงานไม่มีความชัดเจน ถ้ามีงานเข้ามาก็ต้องช่วยกันทำงานจนเสร็จ ถึงได้เลิกงาน เธอทำงานได้ไม่กี่วันเธอก็ตัดสินใจลาออก เหตุผลของเธอคือ “ที่นี่ เคารพศักดิ์ศรีของการเป็นมนุษย์น้อยเกินไป” เธอเล่าให้ฟังต่อไปด้วยน้ำเสียงที่ อดสูว่า ระบบความปลอดภัยของบริษัทนี้แน่นหนาที่สุดเท่าที่เธอเคยเห็น ก่อนที่ พนักงานจะเข้าไปทำงานในห้องทำงานได้ต้องผ่านประตู 3 ชั้น จำนวนนี้ยังไม่รวมกับ ประตูด้านนอกอีก 2 ชั้น พร้อมกับระบบการตรวจความปลอดภัยเข้มทุกขั้นตอน ที่นี่ ห้ามพกพาของมีค่า เช่น โทรศัพท์มือถือ เงินสด ภายในห้องทำงานจะมีกล้องวงจรปิดอยู่เป็นจำนวนมาก นับได้แทบจะร้อย ตัว เครื่องจักรตัวน้อยทำหน้าที่บันทึกกระบวนการทำงานของพนักงาน พร้อมกับสอด ส่องดูว่าใครจะขโมยเงินไปบ้าง สำหรับชุดพนักงานนั้นจะเป็นชุดคลุมเนื้อผ้าลื่นๆ แขนสามส่วน คอกลม ความยาวเลยเข่า ด้านหน้าของเสื้อคลุมใช้ซิปปิดเป็นทางยาว คุณสมบัติพิเศษของชุดพนักงานนี้คือคุณไม่สามารถขโมยเงินได้ เพราะไม่สามารถซ่อน ไว้ตรงไหน เพราะมันจะลื่นตกลงมา “แดง” พูดติดตลก แต่มันเป็นตลกร้าย โดยเฉพาะถ้าเกิดกับตัวเราเองก็คง ขำไม่ออก เวลาออกจากกะ การทำงานจะมีพนักงานรักษาความปลอดภัยผู้หญิงมาตรวจค้น กระบวนการตรวจค้นของที่นี่จะลูบคลำทุกสัดส่วนของพนักงาน ประหนึ่งกำลังทำ พิธีกรรมร่วมรัก เช่น ในส่วนหน้าอกนั้นจะต้องถูกลูบคลำประมาณสามรอบ คล้ายกับ ต้องการตรวจหามะเร็งเต้านม ซึ่งเป็นสิ่งที่เธอรับไม่ได้ แม้ว่าพนักงานรักษาความ ปลอดภัยนั้นจะเป็นผู้หญิงด้วยกันก็ตาม เธอเล่าต่อไปว่า “นี่มันเป็นกระบวนการที่ละเมิดสิทธิส่วนตัวมากเกิน กว่าจะยอมรับได้” แดงทนไม่ได้ถ้าจะถูกปฏิบัติอย่างนี้ทุกวัน เธอคิดอย่างหนักจน เครียดจัด จนถึงขั้นนอนไม่หลับ นับเวลาถอยหลังกังวลว่าจะถึงวันรุ่งขึ้น คนจนมีทางเลือกน้อยเสมอ สำหรับแดง สิ่งที่ต้องเลือกคือ การมีงานมี รายได้ต่อไป แต่ต้นทุนของเธอที่ต้องจ่าย คือ ศักดิ์ศรีของคนๆ หนึ่งที่ยอมให้คน อื่นมาจับเนื้อต้องตัวได้ตามใจชอบ ภายใต้ข้อกล่าวหาที่ตั้งไว้ล่วงหน้าว่า “คน งานอาจจะขโมยเงินของบริษัท” ไม่ใช่เพียงแค่เธอเท่านั้นที่ไม่พอใจกับระบบการรักษาความปลอดภัยของ บริษัท แต่ไม่ค่อยมีใครกล้าร้องเรียน เพราะเดิมพันของคนจนสูงเสมอ “แดง” เล่าถึงเรื่องราวของคนงานโรงงานเจียระไนเพชรแห่งหนึ่ง วัน หนึ่งบริษัทฯ แจ้งว่าเพชรหายไป จากนั้นบริษัทฯ สั่งให้พนักงานรักษาความปลอดภัย ค้นตัวคนงานอย่างละเอียด โดยให้พนักงานรักษาความปลอดภัยหญิงค้นตัวคนงานในห้อง น้ำ ซึ่งคนงานหญิงจะถูกบังคับให้เปลื้องผ้าเหลือแต่ชุดชั้นใน เหตุการณ์นั้นทำ ให้คนงานไม่พอใจมากจนถึงขั้นทนไม่ได้ เกิดการประท้วง และท้ายที่สุด คนงานหญิงคน หนึ่งได้กระโดดตบหน้าเจ้าของบริษัทที่หน้ารัฐสภาขณะเจรจา เพราะแค้นใจที่บริษัท ละเมิดสิทธิและศักดิ์ศรีของเธอ โดยที่กฎหมายไทยก็ไม่ได้ช่วยปกป้องเธอแต่อย่าง ใด วันนี้ “แดง” ตัดสินใจแล้วว่าจะลาออกจากบริษัทดังกล่าว ก่อนลาออก เธออยากพบผู้จัดการเพื่อจะได้ร้องเรียน แต่คำตอบที่ได้มาคือ ผู้จัดการไม่ว่าง รวมถึงพนักงานที่อยู่ตึกบริหารมักจะบอกว่าเป็นเสียงเดียวว่า รูปแบบการการตรวจ ค้นแบบนั้นคือนโยบายของบริษัท ไม่มีใครสามารถเปลี่ยนแปลงได้ และต้องตรวจแบบนี้ ทุกคน แม้แต่ผู้จัดการก็ไม่เว้น (จริงหรือเปล่าไม่รู้) เธอไปเขียนใบลาออก รวมถึงเขียนรายงานร้องเรียนเรื่องที่เกิดขึ้น โดย เธอเขียนในรายงานว่า ไม่สามารถยอมรับการตรวจค้นร่างกายคนงานหญิง ที่เป็นการ ละเมิดสิทธิส่วนบุคคลได้ ก่อนกลับบ้านได้เข้าไปที่ห้องสหภาพแรงงาน พบกรรมการ สหภาพแรงงานระดับผู้บังคับบัญชาคนหนึ่ง เขาบอกว่า เมื่อเรื่องเกิดแล้วไม่ว่า อย่างไรก็ต้องคุยกับนายจ้าง แต่กว่าจะได้คุยก็เป็นวันที่ 15 มิ.ย. 50 แน่นอน บริษัทแห่งนี้มีคำร้องเรียนทำนองนี้จากพนักงานแล้วครั้ง หนึ่ง แต่ทางบริษัทไม่ได้มีมาตรการการรักษาความปลอดภัยที่ดีขึ้นแต่อย่างใด มัน เป็นเรื่องที่น่าเศร้า น่าแค้นใจ เราได้แต่หวังว่าสหภาพแรงงานจะสามารถต่อสู้ เพื่อปกป้องศักดิ์ศรีของแรงงานหญิงได้ เพราะแม้ว่าเราจะมีกฎหมายการขจัดการเลือก ปฏิบัติแต่ในรูปธรรมการต่อสู้โดยสหภาพและพี่น้องแรงงาน น่าจะเป็นหลักประกันที่ ดีที่สุด