The Myth of CSR (3) ความหลากหลายของ CSR

โดย อนันตชัย ยูรประถม โครงการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ตอนแรกผมตั้งใจจะเริ่มตอนที่ 3 โดยเข้าไปสู่เนื้อหาเลย แต่พอดีผมได้เห็นข่าวเรื่องหนึ่งหลุดออกมา ท่ามกลางกระแสทางการเมืองที่กำลังวุ่นวายอยู่ในขณะนี้ เราอาจจะมองว่าเป็นเรื่องเล็กๆ มันไม่น่าจะเป็นประเด็นหรืออาจสมน้ำหน้าซ้ำ แต่ผมคิดว่ามันเป็นประเด็นที่น่าสนใจทีเดียว เหตุการณ์ที่ว่านี้ก็คือ มีโรงแรมใหญ่โตและมีชื่อเสียงแห่งหนึ่ง โดนกล่าวหาว่ากีดกันไม่ให้แขกคนหนึ่งเข้าไปเที่ยวในสถานบันเทิงของโรงแรม ด้วยเหตุผลที่ว่า "โรงแรมจะอนุญาตเฉพาะชายจริงหญิงแท้เท่านั้น ที่สามารถเข้าไปในสถานเริงรมย์ของโรงแรมได้"

จากนั้นผู้เสียหายจึงออกมาร้องเรียน จนนำไปสู่การแถลงข่าว และเหตุการณ์นี้ก็เข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องกับองค์กรด้านสิทธิมนุษยชนต่างๆ รวมไปถึงร่างรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันในประเด็นความหลากหลายทางเพศ ที่ถูกตีตกไปให้ย้อนกลับมาพิจารณาใหม่ เพราะมีกรณีตัวอย่างเกิดขึ้นแล้ว สำหรับผมคงไม่สามารถเข้าไปก้าวล่วงหนึ่งเรื่องตัวบทกฎหมายได้เพราะไม่มีความชำนาญ แต่ในมุมมองของความรับผิดชอบต่อสังคมของบริษัท ถึงแม้จะมีหรือไม่มีกฎหมายมาบังคับใช้ก็ตาม ถ้าเราเชื่อว่าความหลากหลายทางเพศเป็นบริบทหนึ่งของสังคมที่แวดล้อมเราอยู่แล้วละก็ เราไม่สามารถปฏิเสธคนกลุ่มนี้ที่เป็นสมาชิกของสังคมเช่นเดียวกับเราๆ ท่านๆ ได้เลย เพราะถ้าท่านปฏิเสธ ก็แปลว่าคนกลุ่มนี้ไม่ได้เป็นผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียกับบริษัท ธุรกิจของท่านไม่ต้องการให้คนกลุ่มนี้มายุ่งเกี่ยวด้วย ไม่ต้องการเงินทองหรือการ

สนับสนุนใดๆ และก็แปลว่า บริษัทของท่านไม่ได้อยู่ร่วมสังคมเดียวกันกับคนกลุ่มนี้ ไม่ว่าจะเป็นสังคมใกล้หรือสังคมไกล

สิ่งที่อยากแสดงให้เห็นก็คือ ถ้าย้อนกลับไปดูถึงพัฒนาการแนวความคิดของ CSR จะเห็นได้อย่างชัดเจนถึงการขยายขอบเขตความรับผิดชอบ จากที่เคยมุ่งเน้นอยู่เฉพาะภายในองค์กร ก็ขยายครอบคลุมออกไปยังสังคมในวงกว้าง นั่นหมายถึงประเด็นของ CSR ก็ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะภายในองค์กรเท่านั้น แต่มันหมายรวมถึงสิ่งข้างล่างนี้ด้วย

ประเด็นของ CSR โดย Frederick

- การพัฒนาทางเศรษฐกิจ

- การศึกษา

- การอบรมและพัฒนาศักยภาพพนักงาน

- สิทธิ ความเท่าเทียมในโอกาสของพลเมือง

- การพัฒนาและแก้ไขปัญหาเมือง

- การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม

- การแก้ไขมลพิษ

- การส่งเสริมศิลปะและวัฒนธรรม

- การส่งเสริมสุขอนามัยชุมชน

- การสนับสนุนภาครัฐบาล

ประเด็น CSR โดย Business for Social Responsibility

- จริยธรรมทางธุรกิจ

- สิ่งแวดล้อม

- สิทธิมนุษยชน

- อาสาสมัครและการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม

- การพัฒนาท้องถิ่น

- ธรรมาภิบาล

- การดูแลสถานที่ทำงานขององค์กร

ประเด็น CSR โดย Holme

- สิทธิมนุษยชน

- สิทธิแรงงาน

- การดูแลสิ่งแวดล้อม

- ความร่วมมือกับท้องถิ่น

- ความสัมพันธ์กับคู่ค้า

- ความโปร่งใสและธรรมาภิบาล

- หลักและแนวทางปฏิบัติของสินค้าและการตรวจสอบสินค้าสำหรับลูกค้า

- การสื่อสาร

- การป้องกันการทุจริต

นอกจากนี้ยังมีการแบ่งประเด็นของ CSR จากนักวิชาการอีกหลายๆ ท่าน ที่มีความหลากหลายและแตกต่างกันตามมุมมองหรือแนวคิดของแต่ละคน อย่างไรก็ตาม ใจความสำคัญก็คือ การมุ่งเน้นจากภายในสู่ภายนอก ครอบคลุมทั้งในเรื่องของการดำเนินธุรกิจ แรงงาน เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม เป็นต้น พอมองย้อนกลับไปยังกรณีปัญหาที่ได้กล่าวมาข้างต้น มันจึงเป็นเสมือนข้อเตือนใจให้กับบริษัทต่างๆ เช่นกันว่า จริงอยู่ ถึงแม้บริษัทอาจจะไม่สามารถดูแลรับผิดชอบหรือปฏิบัติได้ทุกประเด็น

แต่อย่างน้อยประเด็นพื้นฐานสำคัญที่สังคมจะได้รับผลกระทบจากนโยบายและการตัดสินใจของบริษัทโดยตรง เป็นสิ่งควรระวังและไม่ควรถูกมองข้าม เพราะการที่สังคมจะเชื่อว่าบริษัทมีความรับผิดชอบต่อสังคมอย่างแท้จริงนั้น ไม่ได้เกิดจากการตีฆ้องร้องป่าว แต่สังคมตัดสินจากการกระทำที่บริษัทแสดงออกมาต่างหาก

ที่มา : ( คอลัมน์ academic) ประชาชาติธุรกิจ วันที่ 02 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 ปีที่ 31 ฉบับที่ 3909 (3109) หน้า 42