เลขาธิการสำนักงานประกันสังคม

“ การเมืองจะครอบงำการบริหารงานของสปส.คงเป็นไปได้ยาก”

ห้วงเวลาที่ผ่านมา “ สำนักงานประกันสังคม” หรือ สปส. ถูกจับตามองจากสังคมเป็นอย่างมาก เนื่องด้วยเป็นหน่วยงานที่มีกองทุนมหาศาล จำนวนกว่า 4 แสนล้านบาท ทำให้ผู้ประกันตนเกิดความเคลือบแคลงใจในการบริหารจัดการเงินจำนวนมหาศาล รวมไปถึงปัญหาการฉกฉวยโอกาสจาก “ นักการเมือง” ที่มุ่งหวังเข้ามาหาผลประโยชน์จากเงินในกองทุนฯ จนเกิดกระแสการปรับปรุงโครงสร้างให้เป็น “ องค์กรมหาชน” เพื่อให้หลุดพ้นจากเงามืดของผู้มีอำนาจ

“ สยามรัฐ” ได้สัมภาษณ์กุนซือสมองเพชร “ สุรินทร์ จิรวิศิษฎ์” เลขาธิการสำนักงานประกันสังคม ถึงทิศทางการบริหารจัดการเงินกองทุนฯ การปรับปรุงโครงสร้าง และแนวทางการแก้ปัญหาต่างๆ ในองค์กร โดยมีเนื้อหาที่น่าสนใจ ดังนี้

- ปัจจุบันกองทุนประกันสังคมมีเงินจำนวนกว่า 4 แสนล้านบาท จะมีการบริหารจัดการอย่างไร

สรุปขณะนี้(31 มี.ค.50) กองทุนประกันสังคมมีเงินลงทุนรวม 427,243 ล้านบาท ในจำนวนนี้เป็นเงินกองทุนกรณีสงเคราะห์บุตรและชราภาพ ซึ่งเป็นเงินออมของผู้ประกันตนจำนวนกว่า 9 ล้านคนทั่วประเทศ ที่สำนักงานประกันสังคม(สปส.)สะสมไว้เตรียมจ่ายสิทธิประโยชน์บำนาญชราภาพ โดยจะเริ่มมีการจ่ายบำนาญชราภาพในปี พ.ศ.2557 จำนวน 342,468 ล้านบาท เป็นเงินกองทุนที่ดูแลกรณีเจ็บป่วย ตาย ทุพพลภาพ คลอดบุตร จำนวน 62,542 ล้านบาท และเป็นเงินกองทุนกรณีว่างงานจำนวน 22,233 ล้านบาท

สำหรับการลงทุนของกองทุนประกันสังคม เป็นไปตามระเบียบคณะกรรมการประกันสังคมว่า ด้วยการจัดหาผลประโยชน์ของกองทุนประกันสังคม พ.ศ.2549 ซึ่งกำหนดให้สำนักงานประกันสังคมมีหน้าที่นำเงินกองทุนไปจัดหาผลประโยชน์ โดยลงทุนในหลักทรัพย์ต่างๆ ดังนี้ 1. ลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีความมั่นคงสูงไม่ต่ำกว่าร้อยละ 60 ของเงินกองทุน ได้แก่ ตั๋วเงินคลัง พันธบัตรรัฐบาล พันธบัตรรัฐวิสาหกิจที่มีกระทรวงการคลังค้ำประกัน เงินฝากธนาคารที่ได้รับการค้ำประกัน หุ้นกู้เอกชนที่ได้รับการจัดอันดับเครดิต และ2. ลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีความเสี่ยงไม่เกินร้อยละ 40 ของเงินกองทุน ได้แก่ ตราสารหนี้อื่นๆ หน่วยลงทุน หุ้นสามัญ

- เงินกองทุนประกันสังคมจะนำไปลงทุนอะไรบ้าง

สำหรับเงินลงทุนจำนวน 427,243 ล้านบาท ปัจจุบันแบ่งลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีความมั่นคงสูง ได้แก่ พันธบัตรรัฐบาล พันธบัตรรัฐวิสาหกิจ ที่มีกระทรวงการคลังค้ำประกัน เงินฝากธนาคาร และหุ้นกู้เอกชน จำนวน 355,735 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 83 ของเงินลงทุน และลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีความเสี่ยง ได้แก่ ตราสารหนี้อื่นๆ หน่วยลงทุน และหุ้นสามัญ จำนวน 71,508 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 17 ของเงินลงทุน

โดยในช่วงไตรมาสที่ 1 ระหว่างวันที่ 1 มกราคม-31 มีนาคม 2550 กองทุนประกันสังคมได้รับผลตอบแทนจากการลงทุนจำนวน 4,245 ล้านบาท ประกอบด้วยดอกเบี้ยรับจากพันธบัตรและหุ้นกู้ จำนวน 3,980 ล้านบาท เงินปันผลและกำไรจากการขายหุ้นจำนวน 265 ล้านบาท คิดเป็นอัตราผลตอบแทนย้อนหลัง 12 เดือนเท่ากับร้อยละ 4.31 ต่อปี สูงกว่าอัตราดอกเบี้ยเงินฝากธนาคารในช่วงเดียวกันทั้งนี้ ในส่วนของการลงทุนในหุ้นสามัญ ซึ่งมีสัดส่วนเพียงร้อยละ 7.54 ของเงินลงทุนทั้งหมด กองทุนได้รับผลตอบแทนจากการลงทุนร้อยละ 1.22 เปรียบเทียบกับดัชนีตลาดหลักทรัพย์ในช่วงเวลาเดียวกันมีผลตอบแทนติดลบร้อยละ 0.90

และเมื่อเปรียบเทียบกับกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) แม้ว่าจะเป็นกองทุนบำนาญเหมือนกัน แต่ก็มีความแตกต่างกันค่อนข้างมาก โดยกองทุนประกันสังคมเป็นกองทุนที่กำหนดสิทธิประโยชน์ (Defined Benefit) เป็นสูตรบำนาญตายตัว โดยนายจ้างและลูกจ้างมีหน้าที่สมทบในอัตราฝ่ายละร้อยละ 3 เท่ากัน เมื่อเกษียณลูกจ้างจะได้รับบำนาญในอัตราร้อยละ 20 ของเงินเดือนเฉลี่ย 180 เดือนสุดท้าย สำนักงานจึงมีหน้าที่ตามกฎหมายในการบริหารกองทุนให้เกิดดอกผลมากพอที่จะนำไปจ่ายบำนาญในอนาคต ในขณะที่กองทุน กบข.เป็นกองทุนที่กำหนดอัตราเงินสมทบ (Defined Contribution) ให้ข้าราชการและรัฐบาล (ในฐานะนายจ้าง) สมทบในอัตราฝ่ายละร้อยละ 3 เท่ากัน เมื่อข้าราชการเกษียณจะได้รับเงินบำเหน็จเป็นเงินก้อนเท่ากับเงินที่ตนเองกับรัฐบาลสมทบบวกผลตอบแทนจากการลงทุน เงินบำเหน็จที่ข้าราชการจะได้รับจึงไม่ถูกกำหนดไว้ตายตัว ขึ้นอยู่กับผลตอบแทนจากการลงทุน

นอกจากนี้ ทั้งสองกองทุนใช้ตัวเทียบวัดแตกต่างกัน จึงไม่สามารถนำผลการดำเนินงานมาเปรียบเทียบกันได้ อย่างไรก็ดี สำนักงานได้มีการวัดผลการดำเนินงานเป็นการภายในโดยใช้ตัวเทียบวัดแบบเดียวกับ กบข.พบว่าในช่วง 1 ปีที่ผ่านมา กองทุนประกันสังคมได้รับผลตอบแทนร้อยละ 8.11 ต่อปี ในขณะที่ กบข.ได้รับผลตอบแทนร้อยละ 5.34 ต่อปี

- ที่ผ่านมาสังคมมองว่ามีฝ่ายการเมืองพยายามเข้าไปแทรกแซง หรือแสวงหาผลประโยชน์จากกองทุน เรื่องนี้ สปส.มีแนวทางป้องกันหรือไม่

ในส่วนของการบริหารการลงทุน พระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ.2533 ได้กำหนดให้การบริหารจัดการลงทุนของกองทุนประกันสังคม เป็นอำนาจของคณะกรรมการประกันสังคม ซึ่งประกอบด้วยผู้แทนฝ่ายนายจ้าง ฝ่ายลูกจ้าง และฝ่ายรัฐบาล ฝ่ายละ 5 คนเท่ากัน โดยคณะกรรมการประกันสังคมได้วางกรอบการลงทุนไว้ มีชื่อว่าระเบียบคณะกรรมการประกันสังคมว่าด้วยการจัดหาผลประโยชน์ของกองทุนประกันสังคม พ.ศ.2549 ซึ่งกำหนดให้กองทุนประกันสังคมลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีความมั่นคงสูงไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ของเงินกองทุน และลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีความเสี่ยง ไม่เกินร้อยละ 40 ของเงินกองทุน

และเพื่อให้เกิดความรอบคอบรัดกุมมากขึ้น คณะกรรมการประกันสังคมยังได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการบริหารการลงทุน ซึ่งประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิด้านการเงินและการลงทุน ผู้แทนหน่วยงานตรวจสอบต่างๆ และมีผู้แทนฝ่ายนายจ้างกับผู้แทนฝ่ายลูกจ้าง ฝ่ายละ 2 ท่าน เพื่อทำหน้าที่กลั่นกรองและให้คำแนะนำต่อคณะกรรมการประกันสังคม

นอกจากนั้น ในการพิจารณาเรื่องต่างๆ ต้องผ่านคณะอนุกรรมการประกันสังคมซึ่งประกอบด้วย ผู้แทนฝ่ายนายจ้าง ลูกจ้าง และรัฐบาล ได้แก่ ปลัดกระทรวงแรงงาน ผู้แทนกระทรวงการคลัง ผู้แทนกระทรวงสาธารณสุข ผู้แทนสำนักงบประมาณ ผู้แทนฝ่ายนายจ้าง 5 คน ผู้แทนฝ่ายลูกจ้าง 5 คน และที่ปรึกษาคณะกรรมการประกันสังคม 5 คน เพราะฉนั้นการที่ฝ่ายการเมืองจะครอบงำการบริหารงานของสปส.คงเป็นไปได้ยาก

- ความคิดเห็นเกี่ยวกับผลการวิจัยของ “ ดร.สมคิด เลิศไพฑูรย์” เกี่ยวกับโครงการจัดตั้งสำนักงานประกันสังคมเป็น “ องค์กรมหาชน” มีอย่างไรบ้าง

แนวคิดการปรับสำนักงานประกันสังคมให้เป็นองค์กรอิสระนั้น ผู้บริหารของสำนักงานประกันสังคมไม่ขัดข้อง หากเป็นความต้องการของผู้ประกันตน ซึ่งเป็นเจ้าของเงินที่แท้จริง โดย ดร.สมคิด เลิศไพฑูรย์ ในฐานะหัวหน้าทีมวิจัย ได้เสนอผลการศึกษาการปรับโครงสร้างหน่วยงานด้านการลงทุน ทั้งนี้ การประชุมคณะกรรมการประกันสังคม เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนบุคลากร โดยคณะกรรมการเห็นว่ามีความจำเป็น แต่ให้ ดร.สมคิดจัดทำรายละเอียดเพื่อนำกลับมาเสนออีกครั้ง ซึ่งเหตุการณ์ดังกล่าวได้จุดประกายให้ผู้นำแรงงานหลายฝ่ายเสนอให้ปรับสำนักงานประกันสังคมทั้งระบบให้เป็นองค์กรอิสระ ดังที่เป็นข้อถกเถียงกันในปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม ยังมีบางประเด็นที่ไม่ชัดเจนและให้มีการศึกษาเพิ่มเติม เมื่อเสร็จสมบูรณ์แล้วจึงจะนำเสนอขอความเห็นชอบจากคณะกรรมการประกันสังคมต่อไป

ทั้งนี้ กองทุนประกันสังคมเป็นของนายจ้าง ผู้ประกันตนทุกคน หากการปรับเป็นองค์กรมหาชนแล้วเกิดประโยชน์ต่อผู้ประกันตนก็ยินดี แต่ในระหว่างนี้ต้องรอผลการวิจัยซึ่งอยู่ระหว่างการศึกษาเพิ่มเติม

- ที่ผ่านมามีกระแสข่าวว่าสปส.หวงอำนาจ

กรณีที่มีผู้กล่าวหาว่าข้าราชการสปส.หวงอำนาจ จึงไม่อยากให้ปรับเป็นองค์กรมหาชนนั้น ไม่เป็นความจริงแต่อย่างใด เพราะกองทุนฯไม่ได้เป็นของข้าราชการ แต่เป็นของนายจ้าง และผู้ประกันตน ผู้บริหารกระทรวงแรงงานทุกคนย่อมฟังเสียงเจ้าของเงิน คือ นายจ้าง และผู้ประกันตนอยู่แล้ว ดังนั้นหากผลการวิจัยที่ศึกษามาอย่างรอบคอบแล้ว ผลออกมาว่าเป็นประการใด ผู้บริหาร สปส.ยินดีให้การสนับสนุนโดยเฉพาะจะต้องเกิดผลดีแก่นายจ้าง และผู้ประกันตนด้วย

- ข้าราชการในสังกัดมีความคิดเห็นเกี่ยวกับเรื่องนี้อย่างไร

ในส่วนของข้าราชการสำนักงานประกันสังคม ได้มีการจัดทำโครงการประชาพิจารณ์ในหมู่ข้าราชการและลูกจ้างประจำ จำนวน 4 ครั้ง ผลการสำรวจพบว่า จำนวนข้าราชการและลูกจ้างประจำจำนวน 2,038 คน มีความต้องการปรับเปลี่ยนสถานภาพเป็นพนักงานองค์การมหาชน จำนวน 996 คน คิดเป็น 48.87% ส่วนผู้ไม่ต้องการเปลี่ยนสถานภาพเป็นองค์กรมหาชน มีจำนวน 863 คน คิดเป็น 42.35% และผู้ขอทดลองก่อน 2 ปี มีจำนวน 144 คน คิดเป็น 7.07% ไม่ตอบแบบสอบถาม จำนวน 35 คน คิดเป็น 1.72%

- นโยบายเร่งด่วนของ สปส.

ในวันที่ 25 มิถุนายน 2550 นี้ สปส.จะลงนามความร่วมมือกับกรุงเทพมหานคร ในการพัฒนาระบบการจัดบริการสุขภาพให้แก่ผู้ประกันตนและลูกจ้าง ในเขตกรุงเทพมหานคร ให้ได้รับบริการที่มีประสิทธิภาพได้มาตรฐาน และสามารถเข้าถึงบริการได้อย่างสะดวกขึ้น โดยผู้ประกันตนและลูกจ้างซึ่งเลือกโรงพยาบาลสังกัด กทม. สามารถเข้ารับบริการได้จากโรงพยาบาลสังกัด กทม.ทุกแห่ง รวมทั้งศูนย์บริการสาธารณสุขและเครือข่ายทุกแห่ง ซึ่งจะเพิ่มความสะดวกในการรับบริการทางการแพทย์แก่ผู้ประกันตนในเขตกรุงเทพมหานคร กว่า 3 ล้านคนได้ ซึ่งในปัจจุบันโรงพยาบาลในสังกัดกรุงเทพมหานครมีจำนวน 9 แห่ง เป็นคู่สัญญาหลักกับ สปส.จำนวน 7 แห่ง คือ โรงพยาบาลกลาง โรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ โรงพยาบาลเลิดสิน วิทยาลัยแพทยศาสตร์กรุงเทพมหานคร และวชิรพยาบาล โรงพยาบาลหลวงพ่อทวีศักดิ์ ชุตินธโร อุทิศ โรงพยาบาลสิรินธร โรงพยาบาลราชพิพัฒน์ และไม่เป็นคู่สัญญาหลักกับสปส. จำนวน 2 แห่ง คือ โรงพยาบาลหนองจอก และโรงพยาบาลลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร

ที่มา : สยามรัฐ