ชีวิตแรงงานยุคเงินบาทแข็ง

คอลัมน์ จอดป้ายประชาชื่น โดย เศรษฐ์ สันติ

ในยุคที่เงินบาทแข็งค่าทำให้ชีวิตแรงงานไทยจะต้องฝากชะตากรรมไว้กับความอยู่รอดของผู้ส่งออกที่อ้างว่า ขาดทุนเพราะค่าเงินบาท

แต่ใช่ว่า ในยุคที่ผู้ส่งออกกอบโกยกำไรอย่างมหาศาลชีวิตแรงงานไทยจะสุขสบาย เพราะสภาพการทำงานที่ต้องถูกกดขี่และมีรายได้น้อยนิดเมื่อเทียบกับผลประโยชน์มหาศาลที่บรรษัทข้ามชาติได้รับ

พลิกดูหนังสือ " ปลาจะกินดาว 6" ของชมรมนักข่าวสิ่งแวดล้อมพบเรื่องที่สะท้อนภาพดังกล่าวได้เป็นอย่างดีในเรื่อง " สินค้าไทยเกรดเอ คุณภาพชีวิตแรงงานไทยเกรดเลว" เขียนโดยกุลธิดา สามะพุทธิ

ผู้เขียนระบุว่า ประเด็นว่าด้วยสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยในการทำงานของแรงงานไทยนั้นดูเหมือนจะได้รับความสนใจจริงๆ เพียงไม่กี่ครั้ง คือหลังจากเหตุการณ์ที่คนงาน 188 คน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงวัยรุ่นเสียชีวิตในเหตุการณ์ไฟไหม้โรงงานผลิตตุ๊กตาเคเดอร์เมื่อ 13 ปีก่อน ซึ่งถูกบันทึกว่า เป็นอุบัติเหตุไฟไหม้โรงงานอุตสาหกรรมที่เลวร้ายที่สุดในโลก

อีกครั้งหนึ่งก็เห็นจะเป็นเมื่อครั้งมีการประท้วงบริษัท ไนกี้ผ่านไทเกอร์ วู้ด นักกอล์ฟเชื้อสายไทยมือหนึ่งของโลกที่มีรายได้ถึง 4,000 ล้านบาทจากการเซ็นสัญญาเป็นพรีเซ็นเตอร์ให้กับผลิตภัณฑ์ไนกี้เมื่อปี 2543 เพื่อเรียกร้องให้บริษัทเคารพสิทธิแรงงานไทยที่ทำงานในโรงงานผลิตเสื้อผ้าและอุปกรณ์กีฬายี่ห้อนี้

มีการคำนวณว่าเงิน 4,000 ล้านบาทที่นายวู้ดได้จากไนกี้เท่ากับจำนวนค่าแรงที่คนงานไทยต้องทำงานถึง 72,000 ปีโดยไม่มีวันหยุด และนักกิจกรรมด้านแรงงานไม่พอใจที่บริษัทไนกี้ใช้เงินไปกับการโฆษณาประชาสัมพันธ์มหาศาล แทนที่จะเพิ่มค่าแรงให้กับคนงานในโรงงานเหล่านี้

ตัวอย่าง

ผู้เขียนระบุว่า ได้พบปะพูดคุยกับคนงาน 3 คน-2 คนแรกเป็นคนงานหญิงที่ทำงานเย็บลูกวอลเลย์บอลยี่ห้อมิกาซ่า อีกคนหนึ่งเป็นคนงานชายในโรงงานผลิตแผนวงจรอิเล็กทรอนิกส์ของบริษัท ซีเคแอล อีเล็คทรอนิคส์ ซึ่งส่งขายให้กับคอมพิวเตอร์ DELL เครื่องใช้ไฟฟ้าโซนี่ และรถยนต์ชื่อดังหลายยี่ห้อ เช่น โตโยต้าวีออส และมอเตอร์ไซค์ฮอนด้า

" เรื่องราวของทั้งสามคนเป็นเพียง "หนังตัวอย่าง" ของชีวิตแรงงานไทยจำนวนกว่า 3.3 ล้านคน ในโรงงานอุตสาหกรรมกว่า 122,000 แห่ง ซึ่งหลายแห่งมีสภาพแวดล้อมในการทำงานที่ยํ่าแย่และระบบการผลิตที่ "โหด" บางคนต้องยืนทำงานนานกว่า 12 ชั่วโมงต่อวัน ในห้องที่มีความร้อนจัดและเสียงดังเกินมาตรฐานคลุกคลีอยู่กับสารเคมีอันตรายโดยปราศจากเครื่องป้องกัน สูดดมฝุ่นผงและควันพิษสารพัดชนิด หรือต้องยกของหนักโดยไม่มีเครื่องทุ่นแรง"

นอกจากผู้เขียนจะสัมภาษณ์ แมว-จันสุดา ศิลไชย์ อายุ 28 ปี และ แตน-สำราญ โชติ คนงานบริษัท มิกาซ่าอินดัวตรีย์ ไทยแลนด์ ในนิคมอุตสาหกรรมอีสต์เทิร์นซีบอร์ด จ.ระยอง และสมหมาย สว่างอารมณ์ คนงานบริษัท ซีเคแอล อิเลคทรอนิคส์ จำกัด นิคมอุตสาหกรรมบางปะอิน จ.พระนครศรีอยุธยา ซึ่งเล่าถึงสภาพการทำงานที่ถูกกดดัน (กดขี่?) อย่างละเอียดแล้ว

คนงานเหล่านี้ยังสะท้อนความรู้สึกได้อย่างกินใจ

" คนที่ซื้อวอลเลย์บอลชายหาดของมิกาซ่าไปเล่น คงไม่รู้ว่า คนงานที่เย็บลูกบอลนี้โดนกดขี่ขนาดไหน..ทุกครั้งที่ดูถ่ายทอดการแข่งขันวอลเลย์บอลชายหาด หนูไม่รู้ว่า จะสนุกหรือเศร้าดี"

ใครที่ชอบใช้สินค้าแบรนด์เนมราคาแพง ให้ระลึกด้วยว่า อีกด้านหนึ่งชีวิตคนงานจำนวนมากกำลังอยู่ในสภาพเช่นไร

มติชน วันที่ 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 หน้า 20 ปีที่ 30 ฉบับที่ 10728

http://www.matichon.co.th/matichon/