โดย เรืองชัย ทรัพย์นิรันดร์

กระชั้นถี่เข้ามาทุกที (เปล่าครับ ไม่ใช่วันเปิดงาน "มติชนแฟร์" ซึ่งร่วมกับกระทรวงแรงงาน และกลุ่มพันธมิตร " ร่วมกันดูแลสังคม" ซึ่งจะมีในวันที่ 15-19 สิงหาคมนี้ ดอก แต่จะว่าใช่ก็ใช่นะ) คือวันลงประชามติร่างรัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่ ในวันอาทิตย์ที่ 19 สิงหาคมนี้

นับถอยหลังจากวันนี้ถึงวันลงประชามติ 16 วัน แต่ก่อนจะถึงวันลงประชามติ วันนี้ 3 ถึงวันที่ 5 สิงหาคม สำนักนายกรัฐมนตรีจัดงาน "มหกรรมประชาธิปไตย ร่วมประกาศปฏิญญาพัฒนาการเมืองไทย" ขึ้นที่อาคารชาลเลนเจอร์ อิมแพค เมืองทองธานี พร้อมกันนั้นได้จัดแสดงพลัง ณ จุดที่ทางจังหวัดกำหนด 10,000 แห่ง ทั่วประเทศ

ในงานมหกรรมประชาธิปไตยที่อิมแพค เมืองทองธานี มีนิทรรศการ การเสวนา อภิปราย กิจกรรม และการแสดงอะไรและอย่างไรบ้าง "ตวงศักดิ์ ชื่นสินธุ" ผู้สื่อข่าวมติชนได้นำเรื่องราวทั้งหมดมาบันทึกไว้แล้วในหน้า 34 " ประชาชื่น" หนังสือพิมพ์มติชนฉบับประจำวันที่ 31 กรกฎาคมนี้ ในเรื่อง " การกลับมาของ… ประชาธิปไตย ไม่ใช่เรื่องยากสำหรับคนไทย" และ "10 มหกรรมประชาธิปไตย" ไว้แล้ว โปรดอ่าน

การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองของไทยครั้งสำคัญคือการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ มาเป็นการปกครองในระบอบประชาธิปไตย เมื่อปี 2475 นับถึงวันนี้ 75 ปีแล้ว

การเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองของไทยผิดกับการเปลี่ยนแปลงของประเทศอื่น ไม่ว่าจะเปลี่ยนแปลงจากสมบูรณาญาสิทธิราชย์ จากเผด็จการ หรือจากระบอบอื่น คือ การเปลี่ยนแปลงครั้งนั้นนับเป็นการรัฐประหารที่ไม่มีการเสียชีวิตและเลือดเนื้อของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งแม้แต่คนเดียว ทั้งนี้ น่าจะมาจากพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ทรงเล็งเห็นประโยชน์ของประชาธิปไตยมาก่อนหน้านั้นแล้ว

เมื่อการเปลี่ยนแปลงเป็นระบอบประชาธิปไตยเกิดขึ้น โดยที่มิได้มาจากความสุกงอมทางวัฒนธรรมการเมือง การปกครองของความเป็นประชาธิปไตย ความรู้เรื่องประชาธิปไตยของประชาชนพลเมืองก็ยังมีเพียงคนกลุ่มเดียว ดังนั้น ตลอดเวลา 75 ปีที่ผ่านมาจึงมีการแย่งชิงอำนาจเพื่อก้าวขึ้นมาสู่การครอบครองผลประโยชน์ของชาติอยู่ตลอดเวลา นับตั้งแต่ปี 2475 มา

การแย่งชิงอำนาจทางการเมืองของประเทศไทยมิได้เป็นไปตามแนวทางประชาธิปไตย อาจจะเนื่องมาจากการเข้ายึดครองอำนาจจากการเปลี่ยนแปลงการปกครองต้องใช้กำลังทหาร ดังนั้น เมื่อมีการจัดตั้งรัฐบาลพลเรือนขึ้นทุกครั้ง รัฐบาลพลเรือนจึงมีความพยายามที่จะลิดรอนอำนาจทางทหารลง

สถานการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นมาตลอดเวลา แม้เมื่อเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 จะมีกลุ่มประชาชน นิสิต นักศึกษา เข้ามามีบทบาทสำคัญ แต่ในระดับบนแล้ว ทหารด้วยกันเองก็ถือโอกาสนั้นบีบบังคับทหารที่ยึดอำนาจ ณ ขณะนั้นให้สละอำนาจของตัวเองตามกระแสเรียกร้องของประชาชนนิสิตนักศึกษา

แล้วคณะทหารก็ยึดอำนาจกลับคืนมาในเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 จากสถานการณ์ทางการเมืองโลกที่มีการต่อสู้กันในสงครามเย็นระหว่างโลกเสรีกับโลกสังคมนิยมคอมมิวนิสต์

ในที่สุด เมื่อมีการเรียกร้องต้องการระบอบประชาธิปไตยอีกครั้งและอีกครั้ง กลุ่มผู้ยึดอำนาจทางการเมืองจึงผ่อนคลายให้มีการเลือกตั้งและจัดตั้งรัฐบาลผสมพลเรือนทหารขึ้นมา ถึงที่สุด เมื่อมีรัฐบาลพลเรือนจากการจัดตั้งของพรรคการเมือง ภาวะทางเศรษฐกิจและสังคมก็เริ่มมีผลกระทบทั้งจากภายในประเทศและต่างประเทศ ความระส่ำระสายจึงเกิดขึ้น ในที่สุดก็เกิดเหตุการณ์อันไม่คาดหมายขึ้นอีก เมื่อกลุ่มทหารเห็นว่ารัฐบาลพลเรือนมีท่าทีจะปรับเปลี่ยนอำนาจทหารอีก ขณะที่รัฐบาลพลเรือนเองก็ส่อแววทุจริตผลประโยชน์ของชาติ

การเมืองเรื่องประชาธิปไตยของประเทศไทยปรับเปลี่ยนอีกครั้งหนึ่ง เมื่อมีการเลือกตั้งแล้วเกิดการเลือกอย่างถล่มทลายให้พรรคการเมืองหนึ่งตั้งรัฐบาลพรรคเดียวบังเกิดผลขึ้น

ผลของการใช้นโยบายประชานิยมสุดกู่ของรัฐบาลพรรคเดียว การประกาศตัวว่าเป็นผู้ที่ได้รับความนิยมสูงสุดด้วยคะแนนเสียงนับ 19 ล้านเสียงในครั้งแรก จึงน่าจะเป็นเหตุให้เกิดการต่อต้านจากพรรคการเมืองอื่นในการเลือกตั้งครั้งต่อมาเมื่อมีการยุบสภาอย่างไม่โปร่งใส

ประชาธิปไตยไทยเริ่มเดินทางมาถึงจุดที่มีการเรียนรู้มากขึ้น แต่น่าจะเป็นประชาธิปไตยที่ยืนอยู่บนผลประโยชน์ทางการเมืองและพรรคการเมืองเท่านั้น ยังไม่เป็นประชาธิปไตยที่กระจายผลประโยชน์ไปยังทุกกลุ่มของประชาชน ทั้งยังไม่เป็นประชาธิปไตยของประชาชน โดยประชาชน และเพื่อประชาชนอย่างแท้จริง

รัฐบาลที่มาจากการรัฐประหารจึงเห็นว่าประชาชนคนไทยยังไม่มี " ประชาธิปไตยในหัวใจ" จึงต้องทุ่มเทงบประมาณจัด "มหกรรมประชาธิปไตย…" ขึ้น ในรูปแบบของการต่อตาตอนกิ่ง แทนที่จะใช้งบประมาณทั้งหมดนี้ไปสร้างค่านิยม " ประชาธิปไตย" ให้เกิดขึ้นกับประชาชนชาวไทยอย่างชนิดที่เป็นการปลูกพืชพันธุ์ประชาธิปไตยด้วยเมล็ด

ที่มา : มติชน วันที่ 03 สิงหาคม พ.ศ. 2550 ปีที่ 30 ฉบับที่ 10737 หน้า 6

http://www.matichon.co.th/