สวัสดิการที่ช่วยบรรเทาปัญหาการใช้แรงงานเด็ก ( รายงานพิเศษ)

ประเด็นการใช้แรงงานเด็ก หรือการเอาเปรียบแรงงานเด็ก เป็นประเด็นที่ประเทศไทยเคยถูกหยิบยกโจมตีในเวทีโลกเมื่อหลายปีมาแล้ว และยังถูกจับตามองมาตลอด ว่าจะมีการใช้แรงงานเด็กอย่างเลวร้ายหรือไม่ เพราะปัญหาพื้นฐานของแรงงานเด็กที่สำคัญ คือ ความยากจน และความด้อยการศึกษา

ความยากจนสามารถผลักดันให้คนทำอะไรได้หลายๆ อย่างเพราะความจำเป็นบังคับ ความยากจนอาจผลักดันให้คนประพฤติผิดกลายเป็นขโมยเพราะความหิวต้องการเงินหรือของเพื่อไปซื้อหรือบรรเทาความหิวโหย และความยากจนอาจผลักดันให้เด็กที่พ่อแม่ยากจนต้องเข้ามาทำงานเป็นแรงงานเด็ก ทำให้ขาดการศึกษาเล่าเรียน หรือมีการศึกษาต่ำ ขาดความรู้และทักษะที่จะใช้ในการประกอบอาชีพ จึงมีแนวโน้มที่จะยากจน เมื่อเป็นผู้ใหญ่ และเป็นแรงงานในสถานประกอบกิจการที่มีรายได้น้อย พ่อ แม่ ที่เป็นผู้ใช้แรงงานและมีรายได้ไม่เพียงพอที่จะซื้อหาอาหารมาเลี้ยงลูก หรือค่าเล่าเรียนหนังสือในสถานศึกษาอาจจำเป็นต้องให้ลูกทำงานก่อนถึง วัยอันควร และเขาเหล่านั้นมีครอบครัวเมื่อมีลูกก็อาจปล่อยให้ลูกเข้าทำงานตั้งแต่เด็กเป็นวัฏจักรของกลุ่มผู้ใช้แรงงานไร้ฝีมือ

หากผู้ใช้แรงงานที่ยากจนเข้ามาทำงานในสถานประกอบกิจการได้รับการดูแลจากรัฐหรือสถานประกอบกิจการตามสมควร อาจทำให้มีรายได้เพิ่มขึ้น ความยากจนอาจบรรเทา ลงไปได้ แต่จากภาวะเศรษฐกิจ และสังคมที่บีบคั้นมักทำให้มีรายได้ไม่เพียงพอต่อรายจ่ายจึงมีความเป็นไปได้อีกเช่นกัน ที่จะส่งลูกเข้าสู่ตลาดแรงงานก่อนวัยอันควร

ฉะนั้น ในสังคมของหลายๆประเทศที่กำลังพัฒนาและยังมีคนยากจนอยู่จึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะมีการใช้แรงงานเด็ก ประเทศที่ร่ำรวยหรือคนที่ร่ำรวยมีมาตรฐานในการดำรงชีวิตดีอาจ ไม่เข้าใจว่าทำไมเด็กที่ต้องอยู่ในวัยศึกษาเล่าเรียนจึงต้องมานั่งทำงาน หรือลำบากกับการทำงานในวัยอันไม่สมควร แต่ถ้าได้มีการศึกษาอย่างเข้าใจจะทราบถึงรากของปัญหา

สำหรับประเทศกำลังพัฒนาอย่างประเทศไทย สำนักงานสถิติแห่งชาติได้สำรวจพบว่า ในปี 2550 มีประชากรที่อยู่ในกำลังแรงงานและมีงานทำ 35.53 ล้านคน เป็นเพศหญิง 15.93 ล้านคน เพศชาย จำนวน 19.60 ล้านคน โดยมีแรงงานเด็กประมาณ 29,000 คน แต่ในปี 2549 ได้สำรวจอนามัยเจริญพันธุ์ พบว่า มีประชากรสตรีวัยเจริญพันธุ์ของไทย ซึ่งมีอายุระหว่าง 15-49 ปี จำนวนถึง 18.7 ล้านคน แต่ยังไม่มีการสำรวจว่ากลุ่มดังกล่าวเป็นผู้ที่อยู่ในกำลังแรงงาน ทั้งหมด หรือไม่ และทำงานอยู่ในภาคใดบ้าง

อย่างไรก็ตามมีความเป็นไปได้ว่า กลุ่มผู้ใช้แรงงานส่วนหนึ่งดังกล่าวเป็นสตรีวัยเจริญพันธุ์ที่ทำงานอยู่ในภาคอุตสาหกรรมและบริการ เมื่อมีครอบครัวและมีบุตรวัยก่อนเรียนที่ต้องให้การดูแลใกล้ชิด ซึ่งหากกลุ่มดังกล่าวอยู่ในกลุ่มของคนมีรายได้น้อยจะไม่สามารถหาคนดูแลหรือนำไปฝากเลี้ยงในสถานเลี้ยงเด็กที่เสียค่าใช้จ่ายสูง หากสถานประกอบกิจการที่นายจ้างมีแนวคิดที่จะช่วยเหลือลูกจ้างโดยให้สวัสดิการแก่ลูกจ้างที่มีบุตรก่อนวัยเรียน เล็งเห็นถึงความสำคัญของการเจริญเติบโตและพัฒนาการของเด็ก อาจจัดให้มีสวัสดิการที่เอื้ออำนวย

ประโยชน์ดังกล่าวในรูปของสถานรับเลี้ยงเด็กก่อนวัยเรียนในสถานประกอบกิจการในเวลากลางวัน ซึ่งจะช่วยให้ลูกจ้างทำงานด้วยความสบายใจหมดกังวลเรื่องการเลี้ยงดูบุตร และเมื่อเด็กโตขึ้นอยู่ในวัยศึกษาสถานประกอบกิจการอาจให้ทุนการศึกษาแก่บุตรของผู้ใช้แรงงาน หรืออาจมีการจัดตั้งโรงเรียนในสถานประกอบกิจการเพื่อให้โอกาสแก่ลูกจ้างได้พัฒนาตนเอง เพราะเมื่อมีการศึกษาสูงขึ้นก็อาจหารายได้เพิ่มขึ้น สามารถส่งเสียให้ลูกได้เรียนสูงขึ้น และไม่พยายามผลักดันให้ลูกของตนเข้าสู่ตลาดแรงงานก่อนวัยอันควร สิ่งต่างๆเหล่านี้จะทำให้ผู้ใช้แรงงานมีขวัญและกำลังใจที่ดีและมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น หลุดพ้นจากวงจรแห่งความยากจนได้ รวมทั้งได้ช่วยนายจ้างสร้างงานและผลผลิตให้เกิดประสิทธิผลแก่องค์กร และสถานประกอบกิจการ สวัสดิการดังกล่าวจะช่วยลดค่าใช้จ่ายของผู้ใช้แรงงาน ซึ่งจะทำให้บุตรของผู้ใช้แรงงานมีโอกาสศึกษาเล่าเรียนเป็นแรงงานที่มีฝีมือเข้าสู่กำลังแรงงานคุณภาพในอนาคต วัฏจักรของการใช้แรงงานเด็กจะค่อยๆ หมดไป

ปัจจุบันการจัดตั้งสถานรับเลี้ยงเด็กในสถานประกอบกิจการในประเทศไทย จากข้อมูลของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ปรากฎว่ามีสถานรับเลี้ยงเด็กในสถานประกอบกิจการ จำนวนทั้งสิ้น 67 แห่ง ซึ่งนับว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับสถานประกอบกิจการที่มีอยู่ทั่วประเทศ 3 แสนกว่าแห่ง มีการจัดตั้งโรงเรียนในที่ทำงานจำนวน 142 แห่ง และหลายสถานประกอบกิจการได้มีการจัดทุนการศึกษาแก่ลูกของผู้ใช้แรงงาน หากหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องในการส่งเสริมและสนับสนุนสามารถบูรณาการ การดำเนินการดังกล่าวให้เกิดผลสำเร็จอย่างมีคุณภาพ รวมทั้งมีปริมาณที่เพิ่มมากขึ้นในสถานที่ทำงาน หรือสถานประกอบกิจการ เชื่อได้ว่าปัญหาแรงงานเด็กที่ประเทศไทยถูกโจมตีจากประเทศตะวันตกจะบรรเทาลงได้

กระทรวงแรงงาน โดยกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ได้พยายามส่งเสริมให้ สถานประกอบกิจการจัดตั้งสถานรับเลี้ยงดูเด็กเพิ่มมากขึ้น เพื่อต้องการให้ลูกจ้างลดความกังวลเกี่ยวกับภาระในการเลี้ยงดูบุตร ส่งผลให้เด็กมีความอบอุ่นมีพัฒนาการที่ดี นอกจากนี้ยังมีการส่งเสริมให้สถานประกอบกิจการจัดทำมุมนมแม่ในสถานที่ทำงานด้วย และนอกจากจะส่งเสริมให้ผู้ประกอบกิจการช่วยเหลือลูกจ้างด้วยการจัดสวัสดิการดังกล่าวแล้ว ยังจัดให้บริการเลี้ยงดูบุตรของผู้ใช้แรงงานอีก 2 แห่ง ที่จังหวัดนครปฐม และจังหวัดสมุทรปราการ เพื่อเป็นต้นแบบในการบริหารจัดการภายใต้ชื่อ ศูนย์เด็กเล็กวิทยาเขตสิรินธรในพระราชูปถัมภ์ หากสถานประกอบการใดสนใจรายละเอียดขอให้ติดต่อสอบถามข้อมูลได้ที่สายด่วนเพื่อผู้ใช้แรงงาน 1506 หรือกองสวัสดิการแรงงาน โทรศัพท์ 0- 2246- 0080

ที่มา : แนวหน้า วันพฤหัสบดี ที่ 9 สิงหาคม 2550

http://www.naewna.com/news.asp?ID=70738

ที่มารูปภาพจาก :www.iamchild.org/childlabour/pic/PIC007.jpg