" ทักษะแรงงาน" รากเหง้าปัญหาปิดรง.

การปิดตัวลงของโรงงานสิ่งทอและรองเท้า ในช่วงที่ผ่านมา โดยอ้างประเด็นการแข็งค่าของเงินบาท จนขาดความสามารถในการแข่งขัน แต่ในมุมมองของสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) กลับมองว่า ปัญหาเรื่องค่าเงินบาทไม่ใช่รากเหง้าของปัญหา เท่ากับการขาด "ทักษะแรงงาน" ซึ่งเป็นปัญหาเร่งด่วน ที่จำเป็นต้องใช้เวลาในการแก้ไขปัญหา

ดร. นิพนธ์ สุรพงษ์รักเจริญ รองประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) และประธานคณะกรรมการสายงานเศรษฐกิจ ในฐานะประธานคณะกรรมการบริหารสถาบันเสริมสร้างขีดความสามารถมนุษย์ บอกว่า ค่าเงินบาทที่แข็งค่าขึ้น เป็นเพียงส่วนหนึ่งของปัญหาการปิดตัวของโรงงานอุตสาหกรรมเท่านั้น แต่ปัญหาที่สำคัญกว่านั้นคือ การขาดการพัฒนาขีดความสามารถการแข่งขันของไทยที่กำลังเริ่มลดลงไป พร้อมๆ กับกระแสโลกาภิวัตน์ ซึ่งมีการเคลื่อนย้ายทุน เคลื่อนย้ายสินค้าและบริการ รวมถึงเคลื่อนย้ายแรงงานซึ่งเป็นทุนมนุษย์ ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จนทำให้สถานประกอบการปรับตัวไม่ทัน

บางโรงงานที่เคยชินกับการรับจ้างผลิต ( OEM) โดยขาดการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และเพิ่มมูลค่าสินค้า หรือพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในองค์กรให้มีประสิทธิภาพ ผลที่ตามมาคือ ขีดความสามารถในการแข่งขันที่ลดลงเรื่อยๆ

จะเห็นได้ว่า ก่อนหน้านี้ นิพนธ์ เป็นผู้หนึ่งที่ผลักดันเรื่องนี้มาโดยตลอด และเห็นว่าสถาบันการศึกษายังไม่สามารถผลิตบุคลากรได้เพียงพอต่อความต้องการ ทำให้บริษัทต่างๆ ต้องใช้เงินทุนของตนเองในการอบรมบุคลากรให้ตรงกับความต้องการแทน

สำหรับสถิติจากกรมโรงงานอุตสาหกรรม สะท้อนให้เห็นว่าในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2550 มีโรงงานเปิดใหม่ 2,183 โรงงาน เงินลงทุน 69,170.29 ล้านบาท มีอัตราการจ้างงาน 56,604 คน มีโรงงานที่เลิกกิจการไปแล้ว 1,254 โรงงาน คิดเป็นมูลค่าลงทุน 94,816.43 ล้านบาท จำนวนการเลิกจ้างงาน 35,614 คน

เมื่อเปรียบเทียบกับในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2549 มีโรงงานได้รับใบอนุญาตเปิดโรงงาน 2,431 โรงงาน มีเงินลงทุน 68,821.52 ล้านบาท มีอัตราการจ้างงาน 56,604 คน มีโรงงานที่เลิกกิจการจำนวน 1,256 โรงงาน คิดเป็นมูลค่าลงทุน 1,2066.41 ล้านบาท จำนวนการเลิกจ้างงาน 29,499 คน ซึ่งโรงงานส่วนใหญ่เป็นกลุ่มผู้ประกอบการที่รับจ้างผลิต ขาดประสิทธิภาพการพัฒนาสินค้าและทรัพยากรมนุษย์

ด้านดารัตน์ วิภาตะกลัศ ประธานอุตสาหกรรมภาคเหนือ กล่าวเสริมว่า ส่วนหนึ่งที่ทำให้โรงงานเกิดวิกฤตินั้น เพราะบุคลากรไม่มีคุณภาพ แต่ไม่ถึงกลับมองว่าคนไทยไร้ฝีมือหรือไม่เก่ง เพียงแต่ที่ผ่านมาเป็นการพัฒนาแบบหลงทิศ ไม่ถูกทาง ไม่เห็นความสำคัญของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ อีกทั้งช่วงรอยต่อของการผลิตคนจากสถานศึกษายังขาดช่วง

นิพนธ์บอกว่า การที่รัฐบาลจัดตั้งเงินกองทุน 5,000 ล้านบาท เข้ามาช่วยสภาพคล่องให้กับโรงงานนั้น ส่วนใหญ่จะเป็นโรงงานในกลุ่มรับจ้างผลิตในอุตสาหกรรมผลิตรองเท้า และเสื้อผ้าสำเร็จรูป ซึ่งเป็นการแก้ปัญหาระยะสั้น

หากต้องการแก้ไขปัญหาในระยะยาว รัฐควรผลักดันให้ประธานกลุ่มอุตสาหกรรมทั้ง 4 ภาค เข้าไปเป็นพี่เลี้ยง เพื่อจูงใจให้โรงงานอุตสาหกรรมที่ตั้งอยู่ในจังหวัดต่างๆ หันมาให้ความสำคัญกับการพัฒนาคน โดยใช้กรณีศึกษาของบริษัทที่ประสบความสำเร็จในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ จากบริษัทที่เกือบจะประสบวิกฤติ ฟื้นกลับมาเป็นบริษัทที่มีประสิทธิภาพในการผลิตอีกครั้ง

พงษ์เดช ศรีวชิรประดิษฐ์ ผู้จัดการส่วนทรัพยากรบุคคล บริษัท เอเชียน ฮอนด้า มอเตอร์ เล่าว่า บริษัทก็เคยประสบปัญหาขาดแคลนแรงงานที่มีทักษะประมาณ 100 คนต่อปี แต่บริษัทก็ยินยอมที่จะลงทุนปีละไม่ต่ำกว่า 100 ล้านบาท เพื่อพัฒนาแรงงาน โดยร่วมมือกับสถาบันฯ เข้ามาฝึกอบรมพนักงานในบริษัท อาทิเช่น ช่างเชื่อม ช่างกลึง ช่างออกแบบ ให้กับพนักงานที่จบ ม.3 หรือ ม.6 เพราะฮอนด้าเราเคารพในความเป็นปัจเจกชน แม้จะจบการศึกษามาต่างกัน แต่สามารถทำงานและสร้างประโยชน์ให้กับองค์กรได้ทุกคน คุณวุฒิเป็นเพียงกระดาษแผ่นเดียว เขาให้ทัศนะ

ขณะที่สมนึก นาคะศักดิ์เสวี ประธานอุตสาหกรรมภาคกลาง และกรรมการรองผู้จัดการ บริษัทราชาเซรามิก จำกัด เป็นอีกบริษัทที่ปรับตัวด้วยการพัฒนาคนในองค์กร เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน ให้ได้ใจพนักงาน จากบริษัทที่ขาดแคลนคนงานถึง 300-500 คนต่อเดือน ในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา ภายหลังมีแผนการพัฒนาบุคลากร พบว่าในแต่ละเดือนมีแรงงานลาออกลดลงเพียง 80-90 คนต่อเดือน ขณะที่มีแรงงานเข้ามากกว่า 200 คนต่อเดือน

" หลังจากเราปรับปรุงสถานประกอบการให้ดีขึ้น เน้นสร้างแรงจูงใจให้พนักงานรักองค์กร แม้จะทำให้ต้นทุนดำเนินการสูงขึ้น แต่หากเราลดต้นทุนการผลิต ปรับเรื่องดีไซน์สินค้า และการเลือกรับคำสั่งซื้อให้เหมาะสม แทนที่จะรับเฉพาะแมสโปรดักท์เท่านั้น จนทำให้ปัจจุบันคำสั่งเกินกำลังการผลิตประมาณ 120-130% เรียกว่าผลิตไม่ทัน" เขากล่าว

ที่มา : กรุงเทพธุรกิจ bizweek ฉบับวันที่ 10 – 16 สิงหาคม 2550