เอเชียดาวเด่นเศรษฐกิจโลก จีน-อินเดีย-เวียดนามแรงไม่หยุด

ประชาชาติธุรกิจ

อาจกล่าวได้ว่าเศรษฐกิจของโลกน่าจะกำลังเข้าสู่ยุครุ่งโรจน์แห่งดินแดนบูรพาทิศและอดีตประเทศกำลังพัฒนา เมื่อ รัสเซีย อินเดีย จีน และเวียดนาม ก้าวขึ้นมาเป็นประเทศตลาดเกิดใหม่ที่มีขนาดการเติบโตทางเศรษฐกิจพุ่งพรวดขึ้นมาอย่างรวดเร็ว เป็นแหล่งรองรับการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ เป็นโรงงานผลิตสินค้าของโลกที่มีความโดดเด่นแตกต่างกันไป อีกทั้งยังมีศักยภาพก้าวขึ้นมา เป็นแหล่งผลิตพลังงานก๊าซธรรมชาติโดยเฉพาะในกรณีของรัสเซีย

เมื่อปลายเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา ระหว่างการเดินทางมาสำรวจและสัมผัสสภาพเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นาย โรดริโก เดอ ราโต้ ผู้อำนวยการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) ผู้กำลังจะลงจากตำแหน่งในเดือนตุลาคมศกนี้กล่าวว่า ถึงวันนี้จีนและอินเดียคือประเทศผู้มีบทบาทขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลกแห่งใหม่แทนที่สหรัฐอเมริกาและประเทศพัฒนาแล้วอื่นๆ

เค้าร่างการเติบโตทางเศรษฐกิจของตลาดเกิดใหม่เหล่านี้มีให้เห็นตั้งแต่ปี 2549 ขณะที่สหรัฐยังเป็นแหล่งสร้างความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของโลก แต่ในเวลาเดียวกันนั้นยังเป็นปีแรกแห่งการเริ่มต้นเข้าร่วมเป็นประเทศผู้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลกรายใหม่ของจีนด้วยเช่นกัน เนื่องจากในช่วงเวลาดังกล่าวสหรัฐกำลังเผชิญกับปัญหาเศรษฐกิจซบเซาจากการตกต่ำของตลาดอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งเริ่มส่อแววให้เห็นชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ

ตามการคาดการณ์จากไอเอ็มเอฟในปีนี้ระบุว่า อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจหรือจีดีพีของจีนและอินเดียน่าจะเพิ่มขึ้นอีก โดยจีนน่าจะมีระดับการเติบโตมากกว่า 11% ขณะที่อินเดียมีขนาดการเติบ โตราว 9% ซึ่งแตกต่างจากขนาดการเติบโตของสหรัฐที่คาดการณ์ว่าน่าจะอยู่เพียงแค่ระดับ 2%

โดยเศรษฐกิจของสหรัฐนั้นน่าจะฟื้นตัวกลับมาได้ หากสามารถแก้ปัญหาสินเชื่อบ้านและอสังหา ริมทรัพย์ที่เผชิญอยู่ในขณะนี้ได้อย่างถูกวิธี อีกทั้งค่อยๆ ลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นของภาคธุรกิจลง ให้ได้

ทั้งนี้ สำหรับประเทศเศรษฐกิจรุ่งเรืองในอดีตไม่ว่าจะเป็นยุโรปหรือญี่ปุ่น ตามมุมมองของผู้อำนวยการไอเอ็มเอฟแล้วเห็นว่าทั้งยุโรป และญี่ปุ่นยังมีสภาพการณ์ทางเศรษฐกิจที่ดีอยู่และไม่มีปัจจัยใดที่แสดงถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น

อย่างไรก็ตาม โดยสรุปภาพรวมเศรษฐกิจโลกครึ่งปีหลังไอเอ็มเอฟระบุว่า เศรษฐกิจโลกโดยรวมยังอยู่ในสถานการณ์ที่ดีอยู่โดยเฉพาะเศรษฐกิจในประเทศตลาดเกิดใหม่ในเอเชียก็ดีด้วย

ทั้งนี้ ความเห็นของผู้อำนวยการไอเอ็มเอฟได้รับการยืนยันจากรายงานภาพรวมเศรษฐกิจโลก ( World Economic Outlook) ซึ่งเผยแพร่ออกมาเมื่อเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมาว่า เศรษฐกิจโลกโดยรวมยังมีการเติบโตที่แข็งแกร่งอย่างต่อเนื่อง และขนาดการเติบโตทางเศรษฐกิจ (จีดีพี) ของโลกโดยรวมในระหว่างปี 2550-2551 น่าจะอยู่ที่ 5.2% ซึ่งเป็นตัวเลขประมาณการที่ปรับขึ้นจากรายงานเมื่อครั้งเดือนเมษายนที่ผ่านมา โดยในขณะนั้นคาดการณ์ว่าจีดีพีโลกน่าจะอยู่ที่ระดับ 4.9%

อีกทั้งในรายงานฉบับดังกล่าวได้ยืนยันให้เห็นว่า แม้เศรษฐกิจสหรัฐจะซบเซาลง แต่ในยุโรปและญี่ปุ่นการขยายตัวทางเศรษฐกิจยังคงแข็งแกร่ง อีกทั้งยังมีสัญญาณชี้ให้เห็นถึงการขยายตัวของอุปทานภายในที่เพิ่มขึ้น ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าเศรษฐกิจของยุโรป และญี่ปุ่นได้ส่งเสริมให้เกิดการขยายตัวของปัจจัยพื้นฐานหลักในการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศและภูมิภาค
ขณะที่บทบาทของเศรษฐกิจเกิดใหม่ซึ่งนำโดยจีน อินเดีย และรัสเซีย ล้วนแสดงให้เห็นถึงการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างแข็งแกร่งและต่อเนื่องไปถึงปีหน้า โดยตามการคาดการณ์ของการขยายตัวทางเศรษฐกิจในตลาดเกิดใหม่จากไอเอ็มเอฟระบุว่า รัสเซียน่าจะมีขนาดจีดีพีของปีนี้อยู่ที่ 7% ขณะที่จีน 11.2% อินเดีย 9% และประเทศในอาเซียนไม่รวมลาว พม่า กัมพูชา และเวียดนาม มีการขยายตัวทางเศรษฐกิจที่ระดับ 5.4%

สำหรับการประเมินเศรษฐกิจเอเชียจากเอเชีย ไพรเวต อีควิตี้ รีวิว ประจำเดือนมิถุนายนที่ผ่านมาระบุว่า ประเทศแถบลุ่มน้ำโขงจะกลับมามีความโดดเด่นทางเศรษฐกิจในภูมิภาคอีกครั้ง โดยในบทวิเคราะห์กล่าวว่า หลังจากนักธุรกิจและนักลงทุนชาวต่างชาติได้ห่างหายจากภูมิภาคนี้ไปนานกว่า 10 ปี ถึงวันนี้นักลงทุนได้เริ่มกลับเข้ามาเวียดนามอีกครั้งเป็นขบวนใหญ่

ดูจากท่าทีในการพบปะกันระหว่างประธานาธิบดี เหงียน มิน เตียต จากเวียดนามกับประธานาธิบดี จอร์จ ดับเบิลยู. บุช เมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมาที่ทำเนียบขาว ประธานาธิบดีจากเวียดนามกล่าวถึงสหรัฐว่า การผูกสัมพันธ์กับอดีตศัตรูระหว่างสหรัฐและเวียดนามไม่ได้เป็นการผูกสัมพันธ์กับมหาอำนาจทางเศรษฐกิจของโลกเท่านั้น แต่สำหรับเวียดนามแล้วสถานะทางการเมืองที่มั่นคงขึ้นระหว่างสองประเทศยังหนุนเสริม ให้เกิดความน่าสนใจที่เพิ่มขึ้นแก่เสือเศรษฐกิจรุ่นต่อไปของเอเชียด้วย

ตามข้อมูลของธนาคารพัฒนาเอเชีย ( เอดีบี) ระบุว่า ในปี 2545 ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศของเวียดนามได้เติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว และทำให้เมื่อปี 2549 เวียดนามขยายการเติบโตทางเศรษฐกิจจากระดับ 7.1% มาเป็น 8.2% และคาดการณ์กันว่าในปี 2551 เวียดนามจะมีขนาดเศรษฐกิจอยู่ที่ 8.5%

อีกทั้งตามการคาดการณ์ของเอดีบียังระบุว่า ปัจจุบันเวียดนามไม่ได้ถูกมองในฐานะประเทศที่มีบทบาททางเศรษฐกิจที่สำคัญของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เท่านั้น แต่ประเทศในระบอบสังคมนิยมแห่งนี้ยังจะก้าวขึ้นไปเป็นศูนย์กลางในประวัติศาสตร์หน้าใหม่ของตลาดการลงทุนจาก นักลงทุนเอกชน หรือ ไพรเวต อีควิตี้ฯของอาเซียนอีกด้วย

โดยเมื่อดูจากแนวโน้มการเทเงินเข้ามาลงทุนในเวียดนามจึงพบว่า เวียดนามต้องรับมือกับความร้อนแรงของเศรษฐกิจภายในฐานะแหล่งรวมของกองทุนการเงินต่างๆ ที่เข้ามาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งเมื่อปี 2547 เวียดนามเป็นปลายทางของกองทุนใหม่ไม่ต่ำกว่า 78% ในตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ขณะเดียวกันในแง่ของการลงทุนเพื่อการผลิตหรือสร้างผลิตภัณฑ์ยังพบอีกว่า นอกจากสิงคโปร์แล้วเวียดนามเป็นจุดหมายปลายทางของ การลงทุนที่มีการเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่องและมีมากที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

เมื่อพิจารณาจากการเติบโตของตลาดหุ้นในเวียดนามเมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา ตลาดหลักทรัพย์เวียดนามซึ่งมีอายุการก่อตัวมาแล้ว 7 ปีมีมูลค่าทุนในตลาดราว 18.62 พันล้านดอลลาร์ และในปี 2549 ดัชนีเวียดนามยังทำสถิติเพิ่มขึ้น และเมื่อเดือนมิถุนายนของปีนี้มีขนาดหุ้นพุ่งถึง 1,060 จุด

ส่วนในกิจการธนาคาร เมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมารัฐบาลเวียดนามเพื่อแก้ไขกฎหมายกิจการธนาคารฉบับใหม่ โดยกำหนดให้ธนาคารต่างชาติสามารถเพิ่มสัดส่วนการเป็นเจ้าของในกิจการธนาคารพาณิชย์ภายในประเทศได้ 15% และสามารถขอเพิ่มการถือครองหุ้นเป็น 20% ได้อีกหากได้รับอนุญาตจากรัฐบาล และผลจากการปรับแก้กฎหมายรอบนี้ทำให้ธนาคารต่างชาติหลายแห่งตบเท้าเพิ่มทุนและเข้าไปชิมลางตลาดในเวียดนามเพิ่มขึ้น

ไม่ว่าจะเป็นเอชเอสบีซีซึ่งประกาศว่าเพิ่งได้รับอนุมัติเพิ่มสัดส่วนการถือหุ้นในธนาคารร่วมทุนเพื่อการพาณิชย์ และเทคโนโลยี หรือเทคคอมแบงก์ ซึ่งดำเนินการโดยรัฐบาลเวียดนามเพิ่มเป็น 15% จากเดิมที่ถือหุ้นอยู่แล้ว 10% โดยมูลค่าการซื้อเพิ่มครั้งนี้อยู่ที่ 33.7 ล้านดอลลาร์

ส่วนธนาคารเอเอ็นแซด ซึ่งเป็นกลุ่มธุรกิจธนาคารร่วมจากออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ที่มีขนาดธุรกิจใหญ่เป็นอันดับ 3 ในออสเตรเลีย ยังได้ซื้อหุ้นบริษัทหลักทรัพย์ไซง่อน หรือเอสเอสไอในเวียดนามอีก 10% มูลค่า 88 ล้านดอลลาร์ ซึ่งเป็นการลงทุนในกิจการธนาคารในเวียดนามเพิ่มขึ้น จากที่ปัจจุบันเอเอ็นแซดถือหุ้นในธุรกิจนี้อยู่แล้ว 10% ในธนาคารซาคอมแบงก์ในเวียดนาม

นอกจากนี้ ธนาคารชินฮานจากเกาหลีใต้เป็นอีกแห่งหนึ่งที่เพิ่งประกาศซื้อหุ้นไอพีโอในกิจการธนาคาร เพื่อการค้าระหว่างประเทศหรือเวียดคอมแบงก์มูลค่า 300 ล้านดอลลาร์ เมื่อเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมาด้วยเช่นกัน

การเติบโตขึ้นมาของตลาดเกิดใหม่และการขยายตัวทางเศรษฐกิจที่สูงขึ้นของประเทศตลาดเกิดใหม่เหล่านี้ ได้รับการกล่าวถึงและยืนยันถึงการเติบโตที่เข้มแข็งนี้จากธนาคารโลกหรือเวิรลด์แบงก์ในรายงานการคาดการณ์เศรษฐกิจโลก (Global Economic Prospects) ประจำปี 2550 ด้วยว่าภาพรวมเศรษฐกิจโลกในระยะกลางยังสว่างสดใสอยู่มาก แม้ว่าการขยายตัวของเศรษฐกิจโลกโดยรวมกำลังชะลอตัวลง

แต่ในประเทศเศรษฐกิจกำลังพัฒนากลับได้รับการคาดการณ์ว่าจะมีขนาดการเติบโตเพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่าของประเทศที่มีรายได้สูง โดยภาพรวมแล้วประเทศกำลังพัฒนาจะมีขนาดการขยายตัวทางเศรษฐกิจเฉลี่ยที่ 5% หรือมากกว่า และแม้ว่าประเทศกำลังพัฒนาบางแห่งจะมีแนวโน้มการเติบโตทางเศรษฐกิจลดลงในอีก 2 ปีข้างหน้า แต่การเติบโตทางเศรษฐกิจโดยรวมในภูมิภาคกำลังพัฒนาทั้งหลายยังนับว่าแข็งแกร่งอยู่

อย่างไรก็ตาม เวิรลด์แบงก์ได้เตือนว่าทั้งจีน อินเดีย และแหล่งทรัพยากรของโลกยังต้องระมัดระวังความกดดันที่เพิ่มขึ้นจากตลาดแรงงานโดยเฉพาะกลุ่มแรงงานที่ไม่มีทักษะด้วย เนื่องจากความก้าวหน้าของเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว การค้าสินค้าที่เข้มแข็งโดดเด่นและธุรกิจการบริการระหว่างประเทศที่เติบโตขึ้น ล้วนต้องอาศัยแรงงานมีคุณภาพมีความรู้ความชำนาญ

ดังนั้น สถานการณ์เช่นที่ว่านี้จึงเป็นความท้าทายสำหรับประเทศที่มีการเติบโตทางเศรษฐกิจใหม่ๆ ไม่ว่าจะเป็นจีน อินเดีย และประเทศกำลังพัฒนาต่างๆ ซึ่งต่างอยู่ในสถานะแหล่งผลิตสำคัญของโลก โดยเมื่อพิจารณาจากการนำเข้าสินค้าและบริการจากประเทศเศรษฐกิจเกิดใหม่จีน อินเดีย และประเทศกำลังพัฒนาทั้งหลายเข้าไปในประเทศรายได้สูง มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นจากทศวรรษ 1970 ซึ่งขณะนั้นมีการนำเข้าจากประเทศกำลังพัฒนา 15% แต่ปัจจุบันนำเข้าสูงขึ้นถึง 40% และเวิรลด์แบงก์คาดการณ์ว่าในอีก 23 ปีข้างหน้าประเทศร่ำรวยจะนำเข้าสินค้าและบริการจากจีน อินเดีย และประเทศกำลังพัฒนาเพิ่มขึ้นมากกว่า 65%

ด้วยเหตุนี้การเริ่มต้นสร้างศักยภาพของแหล่งผลิตและเพิ่มความเข้มแข็ง และขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศกำลังพัฒนาต่างๆ อาจยังไม่สายเกินไป แต่อย่างไรเสีย เมื่อเปรียบเทียบกับอดีตประเทศกำลังพัฒนาด้วยกันไม่ว่าจะเป็นจีน อินเดีย เวียดนามแล้ว อาจต้องยอมรับว่าประเทศกำลังพัฒนาอื่นๆ อาจต้องเดินรั้งท้ายอยู่ แต่ยังไม่น่าจะสายเกินไปถ้าจะกำหนดทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจให้เท่าทันกับกระแสของโลกที่เปลี่ยนแปลงไปได้ ( หน้าพิเศษ)

ที่มา : ประชาชาติธุรกิจ วันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2550 ปีที่ 31 ฉบับที่ 3923 (3123) หน้า 10

http://www.matichon.co.th/prachachat/prachachat_detail.php?s_tag=02sup09160850&day=2007-08-16&sectionid=0218