อุตฯสิ่งทอเครื่องนุ่งห่ม ผันผวนหนัก ต้นน้ำส่งออกเพิ่ม-ปลายน้ำลดฮวบ

อุตสาหกรรมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มปีนี้ไม่สดใสนัก โรงงานหลายแห่งประกาศปิดตัว สาเหตุหลักคงหนีไม่พ้นปัญหาอัตราแลกเปลี่ยนที่ผันผวนอย่างต่อเนื่อง จนทำให้ราคาสินค้าไทยไม่สามารถแข่งขันกับคู่แข่งที่มีต้นทุนต่ำกว่า

ภาวะแข่งขันที่รุนแรงนี้เกิดขึ้นมาเกือบ 3 ปี ทั้งที่ในช่วงเวลาเดียวกันนี้ ไทยเริ่มทำความตกลงเปิดเสรีทางการค้า (FTA) กับหลายประเทศ ตั้งแต่ในปี 2548 เป็นต้นมา แต่การส่งออกของไทยลดลงมาโดยตลอด ล่าสุดตัวเลขทั้งปี 2549 ขยายตัวเพียงร้อยละ 2.1 จากที่เคยส่งออกเป็นเลขสองหลักในปี 2547 ที่ขยายตัวร้อยละ 17.1 และในปีนี้สถานการณ์ก็ไม่มีทีท่าผ่อนคลายลง จากการประเมินของผู้ประกอบการในกลุ่มอุตสาหกรรมนี้ ถือว่าปีนี้เหนื่อยหนัก การส่งออกอาจถึงขั้นติดลบ ไม่เป็นไปตามเป้าที่คาดหวังไว้

ในด้านกระทรวงพาณิชย์ โดยกรมการค้าต่างประเทศได้วิเคราะห์สถานการณ์การส่งออก 7 เดือนแรก (ม.ค.-ก.ค.) ของอุตสาหกรรมนี้ ตั้งแต่อุตสาหกรรมต้นน้ำ-กลางน้ำ เส้นใย ปั่นด้าย ทอผ้าและทักผ้า ฟอกย้อม พิมพ์และแต่งสำเร็จ จนถึงอุตสาหกรรมปลายน้ำอย่างเครื่องนุ่งห่ม พบว่าการส่งออกในช่วง 7 เดือนแรก (มกราคม-กรกฎาคม) 2550 มีการส่งออกขยายตัวร้อยละ 1.8 มูลค่า 3,962.6 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือ 138,599.2 ล้านบาท ในจำนวนนี้เป็นการส่งออกสิ่งทอสัดส่วนร้อยละ 51.2 มูลค่า 2,027.8 ล้านเหรียญสหรัฐ โดยสินค้าผ้าผืนมีการส่งออกมากที่สุด ขณะที่กลุ่มเครื่องนุ่งห่มมีมูลค่า 1,724 ล้านเหรียญสหรัฐ สัดส่วนร้อยละ 48.8 โดยเป็นการส่งออกเสื้อผ้าสำเร็จรูปมากที่สุด

สำหรับตลาดหลักในการส่งออกสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม คือ สหรัฐ สหภาพยุโรป และญี่ปุ่น มีมูลค่า 1,128.6 ล้านเหรียญสหรัฐ 754.4 ล้านเหรียญสหรัฐ และ 214.3 ล้านเหรียญสหรัฐ แต่เป็นการปรับลดลงทุกตลาด คิดเป็นร้อยละ 4.9, 0.9 และ 10.2 ตามลำดับ มีเพียงตลาดจีนที่ไทยส่งออกไปมากขึ้นร้อยละ 4.2 และเอเชียใต้ คือ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ เพิ่มขึ้นร้อยละ 15.8 หากแยกเป็นรายกลุ่มปรากฏว่า การส่งออกสิ่งทอไปสหรัฐ ลดลงร้อยละ 2.2 แต่ปรับขยายตัวเพิ่มขึ้นในตลาดสหภาพยุโรปและญี่ปุ่น ร้อยละ 46.7 และ 22.0 ขณะที่ เครื่องนุ่งห่มมีการส่งออกลดลงในตลาดหลักทั้ง 3 แห่ง คือ สหรัฐ สหภาพยุโรป และญี่ปุ่น แต่ละประเทศลดลงร้อยละ 6.3, 3.1 และ 17.9 ตามลำดับ

มีประเด็นที่น่าสังเกตว่า การส่งออกไปยังตลาดคู่ค้าเอฟทีเอของไทย เช่น อาเซียน ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ จีน และญี่ปุ่น กลับมีมูลค่าการส่งออก 934.9 ล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้นจากปีที่ผ่านมา ร้อยละ 7.7 โดยเฉพาะตลาดออสเตรเลีย ซึ่งมีการส่งออกเพิ่มขึ้นร้อยละ 29.9 แต่สัดส่วนของตลาดนี้ยังมีจำนวนน้อยเพียงร้อยละ 1.13 เท่านั้น

ดังนั้นในปีนี้ ไทยยังจำเป็นต้องพึ่งพาการส่งออกไปยังตลาดหลักอยู่ ซึ่งทางกรมได้ประเมินผลต่อเนื่องการส่งออกในช่วงที่เหลือ 5 เดือนสุดท้ายของสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มจะขยายตัวเพียงร้อยละ 2-3 ไม่เป็นไปตามเป้าหมายที่กระทรวงพาณิชย์ประเมินไว้ร้อยละ 5

สาเหตุที่ทำให้การส่งออกไม่ราบรื่นนักและยังเกิดความเหลื่อมล้ำแตกต่างในอุตสาหกรรม เพราะยังขาดความเชื่อมโยงระหว่างอุตสาหกรรมต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ จึงเห็นได้ชัดว่ากลุ่มต้นน้ำส่งออกเพิ่ม กลุ่มปลายน้ำส่งออกลด ไม่มีความสอดคล้องกัน ต่างฝ่ายต่างขาย และผู้ส่งออกยังต้องเผชิญปัญหาจากปัจจัยระดับราคาน้ำมันที่ยังคงสูงอยู่ในขณะนี้ ทำให้ต้นทุนการ ผลิตโดยเฉพาะอุตสาหกรรมเส้นใยที่ใช้วัตถุดิบปิโตรเคมีนำเข้ามาผลิตมีต้นทุนสูงขึ้น ส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมต่อเนื่องทั้งเส้นด้าย ผ้าผืน และเครื่องนุ่งห่ม ทำให้มีต้นทุนปรับสูงขึ้นตามกัน

นอกจากนี้ยังมีปัญหาค่าแรงงานสูง ขาดแคลนแรงงาน รวมถึงการแข็งค่าของเงินบาท ทำให้เสียเปรียบในการแข่งขันในตลาดโลก จนส่งผลให้มีการปิดโรงงานเสื้อผ้าสำเร็จรูปขนาดกลางและขนาดเล็กจำนวนมากกว่า 40-50 แห่ง คงจะกระทบกับการจ้างงานในอุตสาหกรรมนี้ ซึ่งมีจำนวนแรงงานที่เกี่ยวข้องไม่ต่ำกว่า 8 แสนคน ทั้งหมดนี้ไม่นับรวมปัญหาที่เกิดขึ้นกับประเทศคู่ค้า เช่น ตลาดสหรัฐที่กำลังประสบปัญหาเศรษฐกิจภายในจากหนี้อสังหาริมทรัพย์อย่างหนัก ทำให้ยอดส่งออกลดลงถึงร้อยละ 4.9

ในส่วนของตลาดใหม่อย่างตลาดคู่ค้าเอฟทีเอ ซึ่งมีอัตราการส่งออกขยายตัวเพิ่มขึ้นในภาพรวมถึงร้อยละ 7.7 นั้น เกิดจากผลของการปรับลดภาษีนำเข้าให้ประโยชน์กับสินค้าไทย แต่ปัจจัยด้านมาตรการทางการค้ากลับเพิ่มขึ้นสวนทางกัน

ขณะที่การนำเข้าในช่วง 7 เดือนแรก (ม.ค.-ก.ค.) ของปี 2550 พบว่า มีมูลค่านำเข้ารวมทั้งสิ้น 1,767.6 ล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้น ร้อยละ 2.6 ส่วนใหญ่เป็นวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต ได้แก่ สิ่งทอ ผ้าผืน เส้นใย เส้นด้าย และสิ่งทออื่นๆ สัดส่วนร้อยละ 92.3 ของมูลค่าการนำเข้า สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มโดยรวมของไทย ส่วนการนำเข้าเครื่องนุ่งห่มมีสัดส่วนเพียงร้อยละ 7.7 โดยนำเข้าผ้าผืนมากที่สุด มูลค่า 808.1 ล้านเหรียญสหรัฐ สัดส่วนร้อยละ 45.7 รองลงมาคือ เส้นใยใช้ในการทอ เส้นด้าย และสิ่งทออื่นๆ สำหรับเครื่องนุ่งห่มมีมูลค่านำเข้าเพียง 136.1 ล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 21.1

ถึงตอนนี้ภาพของอุตสาหกรรมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มเริ่มชัดเจนขึ้นว่า การปรับตัวของทั้งกลุ่มอุตสาหกรรมตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำจะต้องดำเนินการไปควบคู่กัน รวมถึงการเจรจาเปิดตลาดในรูปของ FTA ที่แสดงผลชัดเจนแล้วว่า ไม่ได้ประโยชน์กับอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่มมากนัก หากไทยไม่ได้เปิด FTA กับตลาดหลัก เช่น สหรัฐ

ที่มา : ประชาชาติธุรกิจ วันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2550 ปีที่ 31 ฉบับที่ 3943 (3143)

http://matichon.co.th/prachachat/prachachat_detail.php?s_tag= 02inv 04251050&day= 2007-10-25&sectionid= 0203