เปิดประเด็น "ผู้หญิงเก่งในหัวใจฉัน"

จรรยา เล็ก ยิ้มประเสริฐ

      ในโลกสมัยใหม่ มันไม่ง่ายที่มนุษย์ผู้ถูกกระแสของการแข่งขันเบียดกันขึ้นสู่จุดสุดยอดแห่งความสำเร็จจะสามารถก้มหัว ให้กับใครด้วยใจจริง และบอกว่านี่คือ “ ครู ” คือ “ ผู้ชี้ทาง ” แก่ตนเอง แต่ฉันยอมรับอย่างเต็มหัวใจว่ากว่าจะมาเป็น “ ฉัน ” ในทุกวันนี้ ฉันเป็นหนี้บุญคุณผู้หญิง “ เก่ง ” มากมาย พวกเธอหลายคนเป็นเพียงผู้หญิงชาวบ้านธรรมดา ไร้การศึกษา ที่ดูไร้ค่า ต่ำต้อยและได้รับการดูถูกเหยียดหยาม แต่เธอเหล่านั้นทำให้ฉันรักและเรียนรู้คุณสมบัติที่มีค่าของความเป็นมนุษย์ รวมถึงได้เรียนรู้ที่จะรักเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน

พี่ษา

      พี่ษาเป็นพี่สาวที่อายุมากกว่าฉัน 4 ปี กว่า 30 ปีที่พี่สาวคนนี้พร้อมจะเสียสละให้ฉันเสมอมา       พี่ษาก็เช่นเดียวกับพี่น้องอีก 8 คนในครอบครัวฉันที่เรียนเก่งมาก หลายคนมีชื่อติดอยู่บนบอร์ดของโรงเรียนในฐานะที่สอบไล่ได้ที่หนึ่งของปี แต่ด้วยความที่เป็นครอบครัวชาวนาจนๆ แม้ลูกจะเรียนเก่ง พ่อกับแม่ก็ไม่สามารถส่งลูกเรียนสูงๆ ได้ จนกระทั่งมาถึงฉัน -ลูกคนที่เจ็ด- ของบ้าน

      พี่สาวสองคนก็ลุกขึ้นมาประกาศว่าจะต้องให้ฉันได้เรียนหนังสือและจะส่งเสียเอง

      ฉันจึงเป็นผู้หญิงคนแรกในบ้านและในหมู่บ้านที่ได้เรียนจนจบมหาวิทยาลัย

      พี่จิ๋ม พี่สาวคนโตส่งฉันจนเรียนจบชั้นมัธยม

      พี่ษา -พี่คนที่ 5- พนักงานทำความสะอาดโรงพยาบาล ส่งฉันจนเรียนจบขั้นมหาวิทยาลัย

      ฉันไม่เคยคิดว่าตัวเองจะสามารถเรียนจบได้เลย ในทุกช่วงเปิดเทอม ฉันมักวิตกกังวลเสมอว่าจะมีค่าเทอมหรือไม่ เป็นอย่างนี้ตลอดสี่ปีที่เรียนที่คณะอักษรศาสตร์ ม.ศิลปากร

      พี่ษาจะให้เงินฉันเดือนละ 800 บาทในขณะที่เพื่อนๆ ส่วนใหญ่จะได้รับเงินจากทางบ้านคนละไม่ต่ำกว่า 1,500 บาท แต่พี่ษามีเงินเดือนในขณะนั้นเพียงสองพันกว่าบาทที่ต้องส่งให้ทั้งฉันและทางบ้าน จึงช่วยฉันได้เพียงแค่นั้น และนั่นก็มากกว่าที่พี่ษาเหลือเก็บไว้ใช้เองด้วยซ้ำไป

      พี่ษาบอกว่า “ พี่ไม่ได้ใช้อะไรมาก ไม่ซื้ออะไร เพราะกินข้าวของโรงพยาบาลได้และก็นอนที่โรงพยาบาล ”

      พี่ษาจะรับจ้างเฝ้าไข้ตอนกลางคืนและรับจ้างพยาบาลซักรีดเสื้อผ้าเพื่อเป็นรายได้พิเศษ ยิ่งในช่วงสี่ปีที่ฉันเรียนมหาวิทยาลัย พี่ษาแทบไม่เคยลาพักผ่อนเลยนอกจากช่วงเทศกาลสำคัญที่จะต้องกลับไปร่วมทำบุญที่บ้าน

      ฉันยังจำภาพวันหนึ่งได้ดีที่ฉันและพี่ชายจากทางบ้านเดินทางไปเอาเงินจากพี่ษาพร้อมกัน พี่ษาถึงกับร้องไห้ออกมาด้วยความอัดอั้นตันใจว่า “ พี่จะไปเอาเงินมาจากไหน ?” พวกเราสามคนน้ำตาไหล พูดอะไรไม่ออกเลย

      ช่วงปีแรกที่อยู่มหาวิทยาลัย ฉันเคยอายความยากจนของตัวเอง แต่ฉันเดินออกจากมหาวิทยาลัยด้วยความภูมิใจในความจนของตัวเอง และยิ่งตอนนี้ ฉันยิ่งภูมิใจเหลือเกินที่ตัวเองเกิดมาในครอบครัวชาวนายากจน เพราะการเติบโตในครอบครัวชาวนาช่วยให้ฉันเข้มแข็งและทำอะไรหลายอย่างได้ด้วยตัวเองเพราะได้เรียนรู้จากแม่ และพี่สาวทั้งสามผู้โอบอุ้มดูแลฉันตลอดมา

      ทุกวันนี้ พี่ษาก็ยังดูแลพวกเราทุกคนอยู่เช่นเดิม แม้ไม่ใช่ด้วยกำลังทรัพย์ แต่ก็ด้วยกำลังกายและกำลังใจ ความเป็นผู้หญิงที่จิตใจงดงามแต่ไม่อ่อนแอ เป็นนักสู้ที่รู้จักตัวเองของพี่ษา เป็นเสมือนพลังบวกแห่งชีวิตฉัน ทำให้ฉันมองหาด้านดีของมนุษย์อยู่เสมอในการทำงาน การเดินทางและพบปะผู้คน

พี่แดง

      ปีเตอร์ นักศึกษาปริญญาเอกที่ฉันตกลงไปช่วยเก็บข้อมูลเรื่อง “ ผลกระทบของการท่องเที่ยวต่อวิถีชุมชน ” ที่เกาะ
สมุยเป็นเวลา 7 เดือนหลังจากเรียนจบ แนะนำให้ฉันรู้จัก “ แดง เพื่อนผม ” เกือบจะทันทีที่ฉันเดินทางไปถึงเกาะสมุย

      พี่แดงจึงเป็นเพื่อนคนแรกที่ช่วยเปิดโลกให้ฉันรู้จักกับชีวิตผู้หญิงบาร์ทั้งหลาย

     “ พี่ก็มาตัดสินใจขายตัวที่นี่แหละ ทั้งๆ ที่ยังบริสุทธิ์ผุดผ่องไม่เคยมีความสัมพันธ์กับใครมาก่อน ” น้ำเสียงเรื่อยๆ ของพี่แดงบอกฉันว่าเธอได้ผ่านเวลาแห่งความเสียใจมานานหลายเดือนแล้ว

      ในการขายตัวครั้งแรก พี่แดงได้เงินถึง 10,000 บาทเป็น “ ค่าเปิดบริสุทธิ์ ” หลังจากนั้น ค่าตัวพี่แดงก็ค่อยๆ ลดลงมาจนเหลือเพียง 3,000 บาท บางครั้ง 1,000 บาทก็ต้องขายในช่วงที่ไม่มีแขก

      ตอนกลางวันบางวันในช่วงที่พี่แดงไม่มีแขก ฉันจะนั่งมอเตอร์ไซค์สำรวจเกาะสมุยกับเธอ ตอนเย็น ฉันจะไปนั่งคุยกับพี่แดงและเพื่อนๆ ที่บาร์    หาดละไมในปี 2532 นั้นเต็มไปด้วยบาร์ที่เป็นเพิงเรียงกันไปตามถนน ส่วนใหญ่ทำด้วยไม้ไผ่สานง่ายๆ ไม่หรูหราและดูไม่คงทนถาวร แต่ฉันคิดว่าตอนนี้ มันคงเปลี่ยนไปมากแล้ว

      ด้วยความอยากรู้เรื่องราวชีวิตของพวกเขา ประมาณสักสองทุ่ม ฉันจะขี่มอเตอร์ไซค์ไปที่บาร์ ไปนั่งสนทนากับพี่ๆ บ้าง ช่วยพวกเธอแปลและตอบจดหมายจากแฟนๆ บ้าง แขกกับสาวบาร์ที่เกาะสมุยหลายคู่จะมีความสัมพันธ์กันค่อนข้างยาวนาน ไม่ใช่การบริการชั่วคราว บางครั้งก็ตลอดช่วงเวลาที่แขกมาพักที่นั่นทีเดียว อาจเป็นสัปดาห์หรือหลายเดือน จนกว่าเงินจะหมด แล้วฝรั่งก็จะเดินทางกลับประเทศ พอกลับไปก็จะมีการพยายามติดต่อกันหรือส่งเงินมาให้ผู้หญิงใช้เพื่อไม่ให้รับแขกคนอื่น ๆ

      แต่การรอคอย ‘ ด้วยความหวัง ’ และการติดต่อกันมักจะกินระยะเวลาห่างออกไปเรื่อยๆ การส่งเสียก็ค่อยหายไปและอดีตผู้หญิงบาร์ก็ต้องกลับมารับแขกคนใหม่ พร้อมกับลายกรีดบนข้อแขนที่เพิ่มขึ้น พอๆ กับความกร้านโลกและความชาชินกับความผิดหวัง

     “ พี่ก็อยากมีใครสักคนที่รักพี่จริง ไม่รังเกียจพี่ และรับเอาพี่ไปอยู่ด้วย ” พี่เจน..พี่อีกคนที่ฉันสนิทด้วย..บอกเล่าสิ่งซึ่งเป็นความฝันของสาวบาร์หลายๆ คนที่หวังว่าจะได้รับความจริงใจและมีฝรั่งมารักและเลี้ยงดูพวกเธออย่างจริงจัง

     “ แล้วผู้ชายไทยล่ะพี่ พี่คิดว่าจะเริ่มต้นกับเขาได้ไหม ? ” ฉันถาม

     “ ผู้ชายไทยเขารังเกียจพวกเรา เขาไม่สนคนอย่างพวกพี่หรอก ”

     “ ไม่ใช่พวกเราไม่เจ็บปวด ไม่อายนะเวลาต้องลุกขึ้นไปเต้นรูดเสาน่ะ หลายคนต้องกินยากระตุ้นพร้อมกับเหล้าเพื่อย้อมใจถึงจะใจกล้าอย่างนั้น แต่ถ้าไม่ทำอย่างนั้น มัวอาย มันก็อดน่ะแหล ะ ” พี่เจนบอกฉันในวันหนึ่งที่ฉันไปนั่งเฝ้าที่บาร์

      บาร์เลิกตอนตีสาม ฉัน พี่แดงกับพี่เจนนอนคุยกันไปเรื่อยๆ บนพื้นทราย บอกเล่าความคิด ความฝันระหว่างกัน คุยกันจนพระอาทิตย์โผล่ขึ้นมาจากขอบฟ้าจึงแยกย้ายกันเดินกลับบ้าน 1

      พี่แดง พี่เจน พี่พรและอีกหลายคนทำให้ฉันรู้จักชีวิตผู้หญิงเพิ่มมากขึ้น ทำให้ฉันไม่เคยมองผู้หญิงบาร์หรือผู้หญิงขายตัวเป็นผู้หญิงไม่ดี มีราคีหรือน่ารังเกียจเลย พวกเขาเป็นคนที่จริงใจกับฉันและดูแลฉันตลอดเวลาที่ฉันอยู่ที่นั่น คอยปกป้องฉันเวลาถูกแทะโลมหรือรังแก...ขอบคุณทุกคนมากค่ะ

พี่วาด

      ถ้าจะมีผู้หญิงอีกคนในชีวิตฉันซึ่งเป็นคนดีเหลือเกิน นอกจากพี่ษาของฉันแล้ว ฉันก็ขอยกตำแหน่งนี้ให้พี่วาด

      พี่วาดทำงานเป็นแม่บ้านที่ฮ่องกงมาหลายปี เมื่อฉันไปทำงานที่ฮ่องกงในปี 2533-34 นั้น พี่วาดก็อยู่ที่นั่นได้สองสามปีแล้ว พูดภาษากวางตุ้งฉะฉาน

      พี่วาดเป็นคนกระฉับกระเฉงมาก ทำงานไม่เคยหยุด เพื่อนรักมากและนายรักทุกคน แต่พี่วาดต้องทำงานหนักมาก บางครั้ง ต้องไปทำงานเข็นผักให้นายในตลาดตอนเช้าแล้วมาทำงานบ้านต่อ กว่าจะเสร็จงานก็มืดค่ำแล้ว

      แม้ในวันอาทิตย์ซึ่งเป็นวันหยุดตามกฎหมาย พี่วาดก็ยังรับ จ๊อบทำงานบ้านอื่นๆ ด้วย ไม่ยอมพัก นอกเสียจากถ้ามีกิจกรรมของกลุ่มแม่บ้านไทยในฮ่องกง พี่วาดก็จะมาร่วมงานอย่างแข็งขันไม่เคยขาด

     “ พี่มีภาระเยอะ ต้องเร่งเก็บเงินส่งไปให้ลูก 4 คน ” พี่วาดบอกกับฉัน

      งานแม่บ้านส่วนใหญ่นั้น คนงานจะต้องทำงานเกินเวลาด้วยอาศัยอยู่กับนายจ้างที่บ้าน ที่ฮ่องกงนี่ต้องถือว่ากฎหมายคุ้มครองคนงานต่างชาติและแม่บ้านดีที่สุดในเอเชียแล้ว แต่แม่บ้านที่นั่นก็ยังต้องทำงานหนักมากและเจอปัญหาการละเมิดสิทธิหลายอย่าง

     “ พี่ก็ทนทำงานกับนายจ้างจนครบสัญญาจ้าง แล้วก็หานายจ้างใหม่ไปด้วย ”

      ฉันจำรายละเอียดได้ไม่ชัดเจนนักแต่จำคร่าวๆ ได้ว่าแม่บ้านในฮ่องกงสามารถทำเรื่องเปลี่ยนนายจ้างได้ และ/หรือ นายจ้างมีสิทธิเลิกจ้างได้ โดยกฎหมายจะมีเวลาให้ลูกจ้างหางานใหม่ ถ้าหาได้ในระหว่างที่วีซ่ายังไม่หมดอายุ ก็ทำงานใหม่ได้ทันที ไม่เช่นนั้น เมื่อวีซ่าหมด ก็ต้องกลับประเทศไทย คนงานที่ไปอยู่ใหม่ๆ ส่วนใหญ่จึงต้องอดทนมากๆ การได้นายจ้างดีนี่นับว่าโชคดีสุดๆ ส่วนใหญ่จะได้นายจ้างใจร้ายและถูกใช้ให้ทำงานหลายหน้าที่ ทั้งเลี้ยงเด็ก ดูแลบ้านและไปช่วยงานในร้านค้าด้วย เป็นต้น จึงเป็นการทำงานตลอดทั้งวันโดยไม่ได้พักเลย

      แม้ฉันจะผ่านบททดสอบชีวิตและได้บทเรียนที่ทรงค่าจากเกาะสมุยจนคิดว่าตัวเองเข้มแข็งพอสำหรับฮ่องกง แต่ฉันคิดผิด ฉันเผ่นแน่บจากฮ่องกงหลังจากทำงานได้เพียงหนึ่งปีกับสามเดือน

      ตลอดเวลาที่อยู่ที่นั่น ฉันก็ได้พี่วาดนี่แหละที่คอยปลอบประโลมฉันให้ “ อดทน ” ด้วยความเป็นคนจิตใจดี ไม่เคยว่าร้ายใครและช่วยเหลือคนงานที่มีปัญหาเสมอในทุกครั้งที่ทำได้ พี่วาดจึงเป็นเสมือนพี่สาวที่ฉันโทรปรึกษา ขอคำแนะนำในหลายเรื่อง

      เรื่องชีวิตคู่ที่ขมขื่น ฉันก็ได้เรียนรู้จากพี่วาดเช่นกัน “ พี่ก็รู้ว่าสามีพี่เอาเงินไปใช้กับผู้หญิงอื่น แต่พี่คิดว่ายังไงเขาก็เป็นพ่อของลูก ก็ต้องแบ่งไว้ให้ลูกๆ บ้าง ”

      สิบกว่าปีที่พี่วาดทำงานอย่างหนักที่ฮ่องกง เหนื่อยสายตัวแทบขาดและแทบไม่เคยหยุดพักเลย โดยส่งเงินเกือบทุกบาททุกสตางค์มาบ้าน ตลอดเวลาเหล่านั้น สามีพี่วาดไม่ได้ทำงานเป็นเรื่องเป็นราวแต่อาศัยเงินที่พี่วาดส่งมาให้ใช้จ่ายอย่างสบาย

      เมื่อได้ไปเห็นบ้านและพบกับลูกๆ ของพี่วาดในคราวที่ฉันเอาของไปให้ ฉันเศร้าลึกในหัวใจเพราะแค่เห็นสภาพบ้านที่เก่าทรุดโทรม ก็พอเดาได้ว่าเงินจากพี่วาดไม่ได้เอามาใช้เพื่อสร้างหลักฐานใดๆ เลย

      มันหายไปไหนหมด ???

      เรื่องราวของผู้หญิงในชีวิตฉันยังมีอีกมากมาย ซึ่งฉันควรจะได้บอกเล่าและสดุดีพวกเธอมานานแล้ว ทุกคนต่างแบกรับภาระอันหนักอึ้งไว้ด้วยความเต็มใจทั้งๆ ที่รู้ว่าจะไม่รับมันไว้ก็ได้ ขอให้การเขียนครั้งนี้เป็นการขอบคุณ และถึงแม้ชีวิตเล็กๆ เหล่านี้จะไม่ได้รับรางวัลหญิงกล้า หญิงดีเด่นจากหน่วยงานใด พวกเธอก็เป็นหญิงเก่ง เป็นผู้เสียสละ-ที่ได้รับความขอบคุณเต็มหัวใจจากฉัน ...

      ขอบคุณทุกคนมากอีกครั้งหนึ่งค่ะ

1 ฉันเคยได้รับจดหมายฉบับหนึ่งจากพี่แดงบอกว่าตอนนี้อยู่นิวซีแลนด์ แต่งงานแล้ว แต่ฉันรู้จากพี่ที่เกาะสมุยในช่วงที่ฉันกลับไปเยี่ยมในปี 40 ว่าพี่แดงไม่มีความสุขเท่าไร สามีขี้เหล้าและทำร้ายร่างกาย ส่วนพี่เจนก็ไปอยู่สวิสกับชายหนุ่มรูปงามที่ขาขาดไปหนึ่งข้าง ฉันไม่รู้ว่าพี่เจนมีความสุขหรือไม่ แต่ก็ขออวยพรให้ทุกคนมีความสุข

ที่มา http://203.185.130.76/downtoearthsocsc/modules.php?name=News&file=article&sid=44