แอบมองพม่าเพื่อนบ้านของเรา ( 3 )

นุ่มนวล ยัพราช

โครงการรณรงค์เพื่อแรงงานไทย

ก่อนที่จะเข้าเรื่องพม่าที่ผู้เขียนเคยเรียบเรียงไว้สองตอนที่แล้ว ก็อยากพูดถึงเรื่องทั่วๆไปที่ดูเหมือนเป็นคนละเรื่องเดียวกัน คือ ประชาธิปไตย เผด็จการ และการสร้างประชาธิปไตย เฉพาะโชนประเทศเพื่อนบ้านของเราที่พวกนายพลขึ้นมามีอำนาจเยอะเหลือเกิน พม่า ปากีสถาน ไทยแลนท์ ทำให้อดคิดไม่ได้ว่าถ้ายุคกลาง (ศตวรรษที่ 12- 14 ) ความงมงายและศาสนามีอำนาจคืออุปสรรคของอารยธรรมที่ดีงามของมนุษย์ ในยุคนี้ ทหาร คืออุปสรรคของประชาธิปไตยกระมัง ...คำถามที่เกิดขึ้นในหัว และผู้เขียนอยากจะกระจายคำถามออกไปสู่หัวคนอื่นด้วย คือ เราจะกำจัดทหารออกไปจากเส้นทางประชาธิปไตยได้อย่างไร?

วกเข้าเรื่องพม่าเมื่อดูภาพข่าวจากหน้าจอทีวีจะพบว่าอนาคตของประชาธิปไตย ถูกถ่ายโอนไปให้อองซานซูจีและทูตจากองค์กรสหประชาชาติ ซึ่งพยายามประสานให้ทหารพม่าและอองซานซูจีคลี่คลายสถานการณ์ ฝ่ายทหารได้ตั้งนายพลขึ้นมาเพื่อทำหน้าที่เจรจากับอองซานซูจี สำนักข่าวต่างประเทศได้รายงานว่าอองซานซูจี พร้อมที่จะร่วมมือกับทหาร ซึ่งฝ่ายทหารได้แบเงื่อนไขอันโสมมออกมาว่า อองซานซูจี ต้องยอมรับว่าตัวเองทำผิดก่อน ผู้เขียนเฝ้าแต่หวังว่าอองซานซูจีไม่รับเงื่อนไขดังกล่าว สิ่งที่ทหารพม่ากลัวมากที่สุดคือประชาชนชาวพม่าที่ลุกขึ้นสู้ การยอมเจรจากับนางอองซานซูจี ก็มาจากการลุกขึ้นต่อสู้ของชาวพม่า ประชาธิปไตยต้องมามาจากการลุกขึ้นสู้ของพี่น้องชาวพม่าเท่านั้น

องค์กรสหประชาชาติ เป็นองค์กรที่ไม่เคยสร้างเสรีภาพขึ้นได้จริงไม่ว่าจะเป็นประเทศไหนๆ หรือแม้กระทั่งภายในองค์กรของตัวเอง เลือดของคนธรรมดาไหลอาบทั่วผืนแผ่นดินอิรักแต่สหประชาชาติ ยังคงไร้น้ำยาในการสร้างสันติภาพ ตอนนี้เรามีเลขาธิการสหประชาชาติเป็นคนเอเชีย มีทูตพิเศษเป็นชาวผิวดำ ซึ่งเป็นเรื่องดีแต่พี่น้องในแอฟริกายังอยู่ในห้วงของสงครามกลางเมืองที่โหดร้าย ผู้คนล้มตายไปเพราะความอดอยาก ความจริงในแต่ละภูมิภาคต่างของล้วนแต่ชวนให้ตั้งคำถามว่าแล้วเราจะวางใจให้องค์กรนี้เป็นคนนำทางให้สร้างสันติภาพได้อย่างไร แต่แน่นอนการประท้วงของคนธรรมดาในประเทศต่างๆเป็นสิ่งจำเป็นและให้กำลังใจพี่น้องนักต่อสู้ชาวพม่า

อย่างไรก็ตามเชื้อของขบวนการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยยังไม่หมดไป นักข่าวจาก Financial Time ได้ไปสัมภาษณ์คนพม่าที่อพยพเข้ามาฝั่งไทย เค้าพูดว่าเค้าจะข้ามมาเพียงแค่ชั่วคราวเท่านั้นเดี๋ยวเค้าจะกลับไป เพราะการต่อสู้ที่แท้จริงมันอยู่ในพม่าโดยคนธรรมดา อนึ่งมีการตั้งข้อสังเกตว่าสัดส่วนของชาวพม่าที่อพยพเข้ามาไม่ได้เพิ่มขึ้นมากอย่างผิดปกติแต่อย่างใด เมื่อเทียบกับเหตุการณ์ในปี 88 ซึ่งเป็นเรื่องค่อนข้างจะเหนือความคาดหมาย มีการวิเคราะห์ในหมู่นักกิจกรรมของที่เฝ้าติดตามเรื่องนี้อย่างใกล้ชิดพบว่า การต่อสู้ครั้งนี้แตกต่างจากปี 88 รูปขบวนมีการจัดตั้งมาดีมีระเบียบวินัย เมื่อถูกปราบขบวนการต่อสู้ได้ลงใต้ดิน ซึ่งแม้รัฐบาลเผด็จการจะใช้ความรุนแรงในการปราบปรามแต่รัฐบาลเผด็จการทหารก็ไม่สามารถควบคุมสถานการณ์ได้อย่างสิ้นเชิง

หลังจากปี 88 เป็นต้นมา มหาวิทยาลัยหลายแห่งถูกปิดตัวลงโดยทหารที่ต้องการตัดไฟแต่ต้นลม เพราะนักศึกษามักจะเป็นหัวหอกในการเคลื่อนไหวเสมอๆ ฉะนั้นทำให้คนหนุ่มสาวไม่มีที่จะเรียนต่อในระดับอุดมศึกษา การบวชจึงเป็นช่องทางหนึ่งในการแสวงหาความรู้ ประเทศพม่าเป็นประเทศเผด็จการที่มีวัดมากที่สุด สาเหตุของความขยันในการสร้างเพราะรัฐบาลทหารพม่าไม่สามารถสร้างความชอบธรรมโดยการอ้างสถาบันกษัตริย์ เหมือนเผด็จการทหารบ้านเรา ดังนั้นจึงใช้วัดเป็นกลไกในการสร้างความชอบธรรม ซึ่งอีกด้านหนึ่งเป็นการเปิดช่องทางให้อดีตนักกิจกรรมปี 88 สามารถเข้าไปจัดตั้งตรงจุดนั้นได้ ซึ่งมีพระอยู่ในวัยหนุ่มเป็นจำนวนมาก

ผู้เขียนได้เข้าร่วมกิจกรรมที่จัดขึ้นมาเพื่อสนับสนุนการต่อสู้ในพม่าหลายๆงาน ซึ่งมีทั้งนักกิจกรรมที่เป็นคนไทยและคนพม่า ชาวต่างประเทศ เข้าร่วม เมื่อมีโอกาสได้ถามชาวพม่าที่มาร่วมชุมนุมที่หน้าสถานทูตว่า เค้าอยากกลับบ้านหรือไม่ ทุกคนที่ถูกถามตอบว่าอยากไปกลับไปพม่า อยากกลับไปอยากเป็นเจ้าของประเทศ อยากเป็นพลเมืองเต็มขั้นไม่ใช่อยู่อย่างหลบๆซ่อนๆ อยากให้ประเทศมีประชาธิปไตย อยากมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีเหมือนที่เห็นคนไทย สิ่งที่ผู้เขียนได้กลับมาคิดและแลกเปลี่ยนกับคนอื่นๆ แนวทางการต่อสู้ควรเป็นอย่างไร

ชาวพม่า ...คำๆนี้เป็นของแสลงสำหรับชนชั้นปกครอง ข้าราชการ และพวกคลั่งชาติในไทย เมื่อพี่น้องชาวพม่าได้ลุกขึ้นสู้เรียกร้องประชาธิปไตย หน่วยงานราชการของไทยได้สั่งให้เจ้าหน้าที่จับตาเป็นพิเศษในย่านที่ชาวพม่าอาศัยอยู่ อคติที่มาพร้อมกับคำสั่งนี้คือ ชาวพม่า อาจจะเป็นสาเหตุของปัญหาในชุมชนนั้นๆ ทั้งในแง่ของอาชญากรรม โรคติดต่อ ฯ สารพัดข้อหาที่สรรหามาได้ ซึ่งสื่อยักษ์ใหญ่ไร้จรรยาบรรณของไทยก็ขานรับทันที

เมื่อไม่นานมานี้ผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร ชื่อนาย วีระยุทธ เอี่ยมอำภา ซึ่งจบการศึกษาจากคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรมหาวิทยาลัย รุ่นที่ 26 ได้มีจดหมายเวียรออกไปตามหน่วยงานต่างๆ ภายใต้หัวข้อว่า “ การควบคุมดูแลแรงงานต่างด้าว ” (ในหมู่คนก้าวหน้าเราเรียกแรงงานพม่าว่า แรงงานข้ามชาติ) ซึ่งเป็นการขอความร่วมมือจากสำนักจัดหางานสมุทรสาคร / ผู้ประกอบการโรงงานทุกแห่ง ให้เพิ่มมาตรการควบคุมแรงงานข้ามชาติ ถ้อยคำในจดหมายนั้นน่าอดสูเป็นอย่างยิ่ง เช่น “ โดยเฉพาะพวกสัญชาติพม่า ซึ่งพักอาศัยรวมกันเป็นจำนวนมาก ทำให้เกิดปัญหาในด้านต่างๆ ได้แก่ปัญหาด้านสาธารณสุขผู้ติดตามและเด็กไร้สัญชาติ ปัญหาอาชญากรรมและการไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย ประกอบกับปัจจุบันได้มีการเผยแพร่วัฒนธรรมประเพณีของต่างด้าวในเทศกาล และงานต่างๆที่จัดขึ้น ซึ่งเป็นการไม่เหมาะสม และไม่ควรให้การสนับสนุนเพราะจะทำให้เกิดความรู้สึกเป็นเจ้าของชุมชน อาจจะเกิดปัญหาทางด้านความมั่นคง ”

ในตอนท้ายของจดหมายมีการสำทับว่าถ้าสถานประกอบการใดๆ ให้สิทธิแรงงานชาวพม่าในการประกอบกิจกรรมตามวัฒนธรรม จะถูก “ จะถูกจับดำเนินคดีโดยเฉียบขาด และไม่สนับสนุนให้มีการเผยแพร่วัฒนธรรมของคนต่างด้าวในเทศกาลและงานต่างๆทั้งสิ้น ” ทัศนะ เฉกเช่น นายวีระยุทธ เอี่ยมอำภา คือตัวสะท้อนความล้มเหลวของระบบการศึกษาที่ยิ่งเรียนสูงยิ่งขาดมุมมองที่เป็นมนุษย์ คือ ไม่มีทั้งความสงสาร เห็นอกเห็นใจ ไม่มีความเอื้ออาทร และไม่รู้จักสิทธิมนุษยชน ความเฮ็งซวยอีกหนึ่งอย่างที่เกิดขึ้นพร้อมๆกันนี้คือ นโยบายการควบคุมประชากรแรงงานข้ามชาติ ของท่านผู้นำเผด็จการ สนธิ บุญยรัตกลิน มีนโยบายผลักดันให้แรงงานต่างด้าวที่ท้องแก่ใกล้คลอดกลับไปคลอดที่ประเทศบ้านเกิด เพื่อเป็นการปกป้องกันไม่ให้แรงงานข้ามชาติมาแอบอ้างสัญชาติไทย

ข้อเสนอนี้เป็นคำพูดชวนเชื่อว่าเป็นไปเพื่อปกป้องแรงงานไทย แต่ในความเป็นจริงทัศนะต่อแรงงานไทยของนั้นก็ไม่แตกต่างกันเท่าไหร่ เช่น เมื่อมีการนัดหยุดงานของคนงานรถไฟ รัฐบาลรีบออกมาด่าปิดกั้นข้อมูลข่าวสาร เมื่อยึดอำนาจก็ออกกฎทันทีว่าแรงงานห้ามประท้วง ห้ามชุมนุม เมื่อคนงานถูกลอยแพจากการที่นายจ้างปิดโรงงาน รัฐบาลก็ไม่ได้เข้ามาช่วย แต่ส่งทหารมาสอดส่องควบคุม เหมือนเช่น กรณีของโรงงานอินเตอร์โมด้า หรือ กรณีแรงงานหญิงนั้นหลายสถานประกอบการก็มีข้อห้าม ซึ่งพวกทหารและข้าราชการก็ไม่ได้ปรับปรุงกฎหมายแรงงานให้ดีขึ้นแต่อย่างใด

ในอีกด้านหนึ่งพวกนี้ดีใจน้ำหูน้ำตาไหลเมื่อเห็นคนไทยในต่างประเทศเผยแพร่ความเป็นไทยให้ชาวต่างประเทศได้รับทราบ เช่น การสร้างวัดไทย การมีพิธีกรรมเฉลิมฉลองตามวาระเทศกาลต่างๆ มีการเน้นโฆษณาว่าคนไทยอยู่ที่ไหนก็ขอให้ไม่ลืมความเป็นไทย แต่พอแรงงานพม่าทำบ้างกลับเป็นสิ่งที่คนพวกนี้รับไม่ได้ ทั้งๆที่เมื่อก่อนชนชั้นปกครองไทยก็ไปลอกเลียนแบบวัฒนธรรมเพื่อนบ้านมา เช่น ของชาวกัมพูชา หนำซ้ำปัจจุบันรัฐบาลทหารกำลังยัดเยียดวัฒนธรรมไพร่ให้คนไทยอย่างถ้วนหน้า สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่พวกเราต้องเปิดโปง

เมื่อสองเรื่องมาบรรจบกัน คือ การสนับสนุนการต่อสู้เรียกร้องประชาธิปไตยในพม่า และ ปัญหาของแรงงานงานข้ามชาติชาวพม่าในประเทศไทยถูกละเมิดสิทธิโดยรัฐไทย เราจะทำอย่างไร แนวทางการเคลื่อนไหวนั้นผู้เขียนมองว่าควรจะสร้างประเด็นร่วมในการเคลื่อนไหวแทนที่จะมองออกจากกันอย่างแยกส่วน เช่น ปัจจุบันมีการพูดถึงกลุ่มทุนของไทยที่ไปลงทุนทางด้านพลังงานในพม่า โจทย์สำหรับนักเคลื่อนไหว นักสหภาพแรงงาน คือ จะทำอย่างไรให้ประเด็นนี้เป็นประเด็นร่วมในสังคมของทั้งคนไทยและคนพม่า

ปัจจุบัน ปตท.ถูกแปรรูปออกไปเป็นเอกชนซึ่งเป้าหมายขององค์กรคือการสร้างอัตรากำไร แทนที่จะรับใช้ประชาชนตามเจตนาของการเป็นรัฐวิสาหกิจดังเดิม จากการประกาศผลการดำเนินกิจการครบรอบขวบปีตามหน้าหนังสือพิมพ์พบว่า ปตท.มีกำไรเป็นแสนล้าน ขณะที่ราคาค่าน้ำมันเพิ่มขึ้น 3 เท่าตัว อัตรากำไรแสนจะมโหฬารนั้นยืนอยู่บนความยากลำบากของคนทั้งประเทศ นี่คือความลำบากที่คนไทยต้องเผชิญหน้ากับบริษัท ปตท. ความกระหายกำไรของผู้บริหาร ปตท.สยายปีกไปประเทศเพื่อนบ้านโดยการจับมือลงทุนกับรัฐบาลทหารพม่า ทั้งๆที่รู้อยู่เต็มอกว่าทหารพม่านั้นละเมิดสิทธิมนุษยชนมากแค่ไหน

การรณรงค์ต่อสังคมไทยผู้เขียนคิดว่าเราควรจะเน้นว่า ปตท.ไม่มีจรรยาบรรณทางการค้า เพราะมุ่งกอบโกยกำไรเพียงอย่างเดียวไม่สนใจความเดือดร้อนของประชาชน ไม่ว่าจะเป็นชาวไทยหรือชาวพม่า ขั้นแรกเราต้องเสนอให้ ปตท.ลดราคาน้ำมันลง (ซึ่งสามารถทำได้ถ้าดูจากกำไรที่ได้) การลดราคาน้ำมันลงหมายถึงว่าค่าใช้จ่ายในการครองชีพของพวกเราทุกคนจะลดลง ไม่ว่าจะเป็นราคาอาหาร ค่าน้ำมันเชื้อเพลิงในการเดินทาง เป็นต้น ในระยะยาวควรมีการรณรงค์ว่าเราควรจะนำ ปตท.กลับมาเป็นของรัฐบาล เพราะสินค้าที่จำเป็นต่อประชาชนไม่ควรอยู่ในมือของเอกชน

อีกสิ่งหนึ่งที่ผู้เขียนคิดว่าน่าจะให้กำลังใจกับเพื่อนชาวพม่าที่กำลังเรียกร้องประชาธิปไตยในพม่า คือ พวกเราต้องต่อสู้กับเผด็จการทหารในบ้านเรา ขับไล่เผด็จการทหารออกไป สร้างสังคมให้เป็นประชาธิปไตย การประณามรัฐบาล เปิดโปงการกดขี่ขูดรีดของพวก ทหาร ข้าราชการ ผู้ที่รังแกพี่น้องแรงงานชาวพม่าอย่างเอาจริงเอาจังอย่างกัดไม่ปล่อย

http://www.prachatai.com/05web/th/home/page2.php?mod=mod_ptcms&ContentID= 10254&SystemModuleKey=HilightNews&System_Session_Language=Thai 16/11/07