รายงาน: ยุทธวิธีคุกคามผู้นำแรงงานในจีน: สัญญาณแห่งความน่ากลัว

วิลเลียม โฟร์แมน ผู้สื่อข่าวเอพี

แปลโดย เปรมใจ ใจกล้า โครงการรณรงค์เพื่อแรงงานไทย

จากหัวข้อข่าว “Attacks on Chinese Activities Raise Fears” http://www.wtopnews.com/index.php?nid=105&pid=0&sid=1321528&page=1

6 มกราคม 2551 - ที่เมืองเสินเจิ้น ประเทศจีน หวางชิงหนานเปิดผ้าพันแผลจากโรงพยาบาล แสดงให้เห็นรอยแผลที่เกิดจากการถูกกรีดเป็นรอยยาวใต้สะโพกซ้าย ส่วนน่องขาขวาแพทย์จำเป็นต้องเย็บกล้ามเนื้อกับเส้นเอ็นส่วนด้านหลังที่โดนมีดกรีดขาดเช่นกัน

หวางซิงหนาน นักเคลื่อนไหวด้านแรงงานวัย 34 ปีถูกนักเลงรับจ้างมืออาชีพใช้มีดแทงเข้าร่างกายหลายครั้ง เหตุการณ์ทำร้ายร่างกายครั้งนี้เป็นหนึ่งในจำนวนหลายๆ ครั้งที่เกิดขึ้น จนทำให้ผู้เชี่ยวชาญและนักต่อสู้เพื่อสิทธิแรงงานกลัวว่านี่อาจจะเป็นสัญญาณของแนวโน้มใหม่ นั่นคือการคุกคามทำร้ายนั้นเป็นฝีมือของเอกชนรับจ้างไปแล้ว

ทั้งนี้เพราะเมื่อก่อน รัฐบาลพรรคคอมมิวนิสต์คอยสอดส่องจับตาดูนักเคลื่อนไหวด้านสิทธิเช่น หวาง แต่ทุกวันนี้ เขาคลายความกังวลเรื่องปัญหาการถูกคุกคามจากรัฐบาล แต่ต้องกังวลหนักกว่าเดิมเกี่ยวกับนักเลงที่เขาเชื่อว่านายทุนจีนรุ่นใหม่เป็นคนจ้างมาสร้างกำราบคนงานที่ต่อสู้เรียกร้อง

หวางเล่าให้เราฟังขณะนอนรักษาตัวที่ชั้น 19 ของโรงพยาบาลเสินเจิ้นว่า “ เหตุการณ์มันเกิดขึ้นเร็วมาก ไม่กี่เสี้ยวนาที แต่ว่าเสียเลือดมากถึงกับสลบเหมือดไป”

ก่อนเหตุการณ์ทำร้ายหวางเพียงหนึ่งสัปดาห์ มีนักเคลื่อนไหวด้านสิทธิในเสินเจิ้นคนหนึ่งถูกทำร้ายร่างกายเช่นกัน หลี่จินซินถูกทุบตีอย่างหนัก จากข้อมูลในหนังสือพิมพ์เซาท์เทิร์นเมโทรโพลิสเดลี่ ซึ่งเป็นหนังสือพิมพ์ของรัฐบาล มีเนื้อหากล่าวว่ามีนักเคลื่อนไหวด้านสิทธิอีกอย่างน้อย 2 คนที่เจอเหตุการณ์ถูกทำร้ายร่างกายเช่นกัน เสินเจิ้นเป็นเมืองทางตอนใต้ของมณฑลกวางตุ้ง ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีความมั่งคั่งทางอุตสาหกรรมมากที่สุดแห่งหนึ่งของจีน

อานิต้า ชาน นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลียกล่าวว่า บริษัทต่างๆ ของจีนมักจะว่าจ้างนักเลงไว้คอยทำร้ายศัตรูในกรณีพิพาททางธุรกิจ แต่จะไม่ค่อยจ้างเพื่อทำร้ายกลุ่มแรงงานในเมืองใหญ่ๆ

“ ฉันคิดว่ามณฑลกวางตุ้งจะเจอกับปัญหาหนัก ถ้าหากแนวโน้มนี้มีสูงขึ้นเรื่อยๆ มันจะก่อให้เกิดรูปแบบวัฒนธรรมของความรุนแรง คล้ายๆ กับที่พบในละตินอเมริกา”

หวางกล่าวว่า บรรยากาศในเสินเจิ้นเริ่มตึงเครียดขึ้นในเดือนกันยายน เมื่อกลุ่มของเขาเริ่มให้ความรู้คนงานเกี่ยวกับกฎหมายใหม่ที่จะมีผลบังคับใช้วันที่ 1 มกราคม และคาดกันว่าจะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญในกฎระเบียบด้านแรงงานของจีนอีกสิบปีข้างหน้า

กฎหมายนี้จะเป็นการกำหนดมาตรฐานสำหรับการทำสัญญาจ้างงาน การใช้ลูกจ้างชั่วคราวและการจ่ายค่าชดเชย และทำให้พนักงานที่ทำงานในบริษัทมานานกว่า 10 ปีได้รับการคุ้มครองในกรณีเลิกจ้างไม่เป็นธรรม

กลุ่มของหวาง มีชื่อเรียกเป็นภาษาจีนว่า ‘ ต้ากงเจ๋อ’ ซึ่งหมายถึงคนงาน ทางกลุ่มได้แจกใบปลิวมีเนื้อหาอธิบายข้อกฎหมาย ทางกลุ่มได้จัดกิจกรรมฝึกอบรมในสำนักงานเล็กๆ หน้าร้านขายของแห่งหนึ่งในนิคมอุตสาหกรรมที่เต็มไปด้วยละอองฝุ่น โดยอยู่ห่างจากใจกลางเมืองเสินเจิ้นที่เต็มไปด้วยตึกระฟ้าประมาณ 1 ชั่วโมง

“ โรงงานบางแห่งสังเกตเห็นว่าต้ากงเจ๋อให้การศึกษากับคนงาน และสร้างปัญหาให้กับบริษัท จึงต้องส่งคนมาทำลายข้าวของสำนักงานและพุ่งเป้ามาที่ตัวผม” หวางกล่าว

เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2550 เวลาประมาณ 17.00 น. มีชายสี่คนถือไม้กระบองจู่โจมเข้าไปในสำนักงานต้ากงเจ๋อ และทุบกระจกก่อนจะรีบบึ่งมอเตอร์ไซค์หนีไป

หลินเหว่ยหัว พนักงานสำนักงานซึ่งเป็นพยานในเหตุการณ์เล่าให้ฟังว่าเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2550 ผู้ชายสี่คนถือท่อน้ำมายืนหน้าสำนักงานตอน 16.30 น. และเริ่มทุบกระจก โต๊ะ เก้าอี้ และอุปกรณ์อื่นๆในสำนักงาน คนเหล่านี้ไม่สวมแม้กระทั่งหน้ากาก จากนั้นก็หนีหายไปกับรถตู้สีขาว

“ ทุกคนตัดผมเกรียน ผมคิดว่าไม่น่าจะเป็นคนแถวนี้ มีเพียงคนเดียวในนั้นที่พูดว่า เราจะทำให้ที่นี่ใช้ไฟฟ้าไม่ได้อีกต่อไป ซึ่งเป็นสำนวนที่หมายถึงให้กำจัดคนๆนั้นออกไป

หกวันต่อมา เวลาประมาณบ่ายสาม ขณะหวางกำลังคุยอยู่กับเพื่อนคนหนึ่ง และดูคนนั่งเล่นไพ่นกกระจอกอยู่นั้น ได้มีชายฉกรรจ์เข้ามาแทงเขาจากข้างหลัง ทำให้เป็นแผลบาดเจ็บถึง 6 แห่ง หวางสู้กลับ และคนที่ผ่านมาเห็นเหตุการณ์ช่วยปาอิฐใส่มือมีดรับจ้างก่อนที่จะขับขี่รถจักรยานยนต์หนีไป

“ คนเหล่านี้เป็นมืออาชีพตัวจริง” จากปากคำของหวางซึ่งเป็นผู้ชายที่สูงประมาณหัวไหล่ที่พูดเสียงค่อยมากแทบจะเหมือนกระซิบ

หวางเป็นลูกชายชาวนา หลังจบมัธยมต้น หวางเริ่มทำงานเป็นคนงานก่อสร้างตั้งแต่อายุ 17 ปี

หวางเริ่มย้ายเข้ามาอยู่เสินเจิ้นในปีพ.ศ. 2539 และทำงานขับรถบรรทุกในโรงงานพาสต้า บริเวณหน้าและลำตัวของหวางมีรอยแผลเป็นคล้ายไฟไหม้ ซึ่งเขาบอกว่าเกิดจากเหตุการณ์ตอนที่คนงานคู่แข่งสาดกรดซัลฟูริคใส่เขาเพื่อแก้แค้น ซึ่งหวางไม่อยากจะถ่ายทอดถึงอดีตครั้งนั้นมากนัก

ในปี พ.ศ.2543 หวางเข้าร่วมกลุ่มที่ช่วยเหลือคนงานบาดเจ็บ และต่อมาได้พัฒนามาเป็นต้ากงเจ๋อ ซึ่งเป็นองค์กรที่ให้การศึกษากับคนงานเกี่ยวกับเรื่องสิทธิ

หลิวไคหมิง ซึ่งทำงานที่สถาบันสังเกตการณ์ร่วมสมัย เป็นองค์กรแรงงานอีกแห่งหนึ่งในเสินเจิ้น กล่าวว่า ทางการรู้ว่าใครเป็นคนทำร้ายหวาง แต่จะไม่ทำอะไร “ เพราะรัฐบาลไม่ได้ใส่ใจต่อกรณีนี้มากนัก”

ตำรวจเสินเจิ้นไม่ยอมรับโทรศัพท์จากสำนักข่าวเอพีหลังจากเราได้ติดต่อไปหลายครั้ง

หวางคาดว่าอาการของเขาจะดีขึ้นในไม่ช้าแต่ว่าจะเดินไม่ถนัด “ ผมไม่กลัวอะไรทั้งนั้น เพราะงานของผมมีความหมาย นับตั้งแต่นี้ จะต้องระวังตัวให้มากขึ้น”