สัมภาษณ์ : คุยกับผู้ใช้แรงงาน บุญยืน สุขใหม่ ( 2) : “ ขบวนการแรงงานไม่ได้อะไรจากรัฐประหาร 19 กันยา"

ศรายุธ ตั้งประเสริฐ , นีรนุช เนียมทรัพย์ : สัมภาษณ์

เขตอุตสาหกรรมเต็มไปด้วยปล่องควัน อาคารรูปเหลี่ยมหลังมหึมา เครื่องจักรนับร้อยนับพันแข่งขันกันส่งเสียงดังอึกทึก คนงานนับหมื่นนับแสนเข้าออกโรงงานตามเวลา เหมือนเครื่องจักรไม่มีหน้าตาไม่แยกหญิงชาย อาจเปรียบไม่ได้กับเสียงนกร้องไก่ขัน สายลมเย็นจากทุ่งข้าวพริ้วผ่านผิวกายหรือรอยยิ้มใสซื่อของคนชนบท ความแตกต่างที่ท่านเห็นเป็นเพียงมายา บุญยืน สุขใหม่ คนงานเต็มเวลาของโรงงานแห่งหนึ่งในจังหวัดระยอง จะบอกท่านว่า เลือด หยาดเหงื่อ และ น้ำตาของพวกเขา ไหลหลั่งออกมาจากจิตใจที่ข้นแค้นจากการถูกกดขี่ขูดรีดเช่นเดียวกัน รวมถึงทรรศนะประชาธิปไตยกับการรัฐประหาร และการพัฒนาภายใต้นโยบายเศรษฐกิจพอเพียง

หมายเหตุ บทสัมภาษณ์ชิ้นนี้ต่อเนื่องจาก สัมภาษณ์ : คุยกับผู้ใช้แรงงาน บุญยืน สุขใหม่ (1) : “ เรามีความเป็นคนเท่ากับเจ้าหน้าที่รัฐและนายทุน ”

1

มาตรา 84 (7 ) เขียนไว้ดูดีมาก...คุ้มครองให้ผู้ทำงานที่มีคุณค่าอย่างเดียวกัน
ได้รับค่าตอบแทน สิทธิประโยชน์ และสวัสดิการที่เป็นธรรมโดยไม่เลือกปฏิบัติ...แต่จริงๆ แล้ว
ทำไมคนงานเหมาค่าแรงถึงได้ไม่เท่ากัน พ.ร.บ.ค่าจ้างขั้นต่ำก็กำหนดเป็นโซนไม่เท่ากัน
ผมไม่รู้ว่าจะเขียนขึ้นมาทำไม ใช้งานไม่ได้

2

ลูกจ้างในระบบเหมาค่าแรงต้องได้รับค่าจ้างสวัสดิการที่เท่าเทียมและเป็นธรรมโดยไม่เลือกปฏิบัติ

3

ทุกคนขาดการมีสำนึกร่วมกันว่าเกษตรกรก็คือพ่อแม่ลุงป้าน้าอา ของเรา
หรือ เกษตรกรก็ลืมไปว่าคนงานในโรงงานอุตสาหกรรมต่างๆ ก็คือลูกหลานของเรา

4

เป็นคำถามในใจผมว่า “ นี่หรือคือการพัฒนา”
มันเป็นการพัฒนาไปสู่ความตายและความหายนะของมวลมนุษยชาติผู้ขาดโอกาสต่างหาก

ผู้ใช้แรงงานมีส่วนร่วมในการร่างรัฐธรรมนูญอย่างไรบ้าง
เราจัดเวทีสัมมนา ได้ประเด็นเสนอไป 15 ประเด็น ที่สำเร็จคือ เรื่องสถาบันความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อมจากการทำงาน แต่ก็มีปัญหาในขั้นตอนการออกกฎหมายอีก มี 2 ร่างที่ยื่นไป คือ ของกระทรวง และของขบวนการแรงงาน ตอนแรกเขาจะเสนอร่างของกระทรวงเข้า สนช. เราก็ไปคัดค้าน ทำให้ตกไป แต่ร่างของเราก็ให้กลับมาตั้งกรรมการพิจารณา ซึ่งก็ต้องไปตามต่อในรัฐบาลหน้า ประเด็นที่อยากได้มากที่สุดคือ การใช้สิทธิเลือกตั้งในเขตสถานประกอบการ แต่ไม่ได้ การร่างกฎหมายเขาไม่ได้มองเห็นผู้ใช้แรงงาน จริงอยู่เราใช้สิทธินอกเขตเลือกตั้งได้ แต่กระบวนการขั้นตอนเยอะแยะ ประเด็นสำเร็จอีกอันคือ ส.ส.ไม่ต้องจบปริญญาตรี

รัฐธรรมนูญมาตรา 84 (7 ) เขียนไว้ดูดีมาก...คุ้มครองให้ผู้ทำงานที่มีคุณค่าอย่างเดียวกัน ได้รับค่าตอบแทน สิทธิประโยชน์ และสวัสดิการที่เป็นธรรมโดยไม่เลือกปฏิบัติ... แต่จริงๆ แล้ว ทำไมคนงานเหมาค่าแรงถึงได้ไม่เท่ากัน พ.ร.บ.ค่าจ้างขั้นต่ำก็กำหนดเป็นโซนไม่เท่ากัน ผมไม่รู้ว่าจะเขียนขึ้นมาทำไม ใช้งานไม่ได้ เหมือนหลอกเรา

กฎหมายแรงงาน 11 ฉบับ ที่มีการผลักดันผ่าน สนช. สรุปแล้วขบวนการแรงงานได้หรือเสียอะไรบ้าง มีการแก้ไขเรื่องคนงานเหมาค่าแรงมั้ย
จริงๆ แล้ว กฎหมายแรงงานที่ไม่เป็นธรรม มีการพยายามเสนอแก้ไขมานานแล้ว แต่แก้ไขยาก เพราะกระบวนการของรัฐสภาขั้นตอนมันเยอะ แต่พอยุคเผด็จการทหาร กระทรวงสามารถยื่นเข้ากฤษฎีกาแล้วเข้าสู่ สนช.ได้เลย ซึ่ง 11 ฉบับ เป็นฉบับของกระทรวงทั้งนั้น เราก็พยายามคัดค้าน เพราะขบวนการแรงงานไม่ได้มีส่วนร่วม แก้แล้วไม่ได้เป็นผลดี อย่าง พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงาน ซึ่งแก้ไขที่มาของผู้พิพากษาศาลสมทบในศาลแรงงานกลางและศาลแรงงานภาคต่างๆ เราต้องการให้แก้จากเดิมที่มาจากการเลือกตั้งของสหภาพแรงงาน 1 สหภาพเท่ากับ 1 เสียง เป็น 1 คนต่อ 1 เสียง แต่ที่ได้มาคือ 1 สหภาพมี 1 เสียงเหมือนเดิม แต่ผู้ที่ได้รับเลือกมาแล้วต้องให้ศาลคัดเลือกเอาเพียงครึ่งหนึ่ง จำนวนผู้พิพากษาสมทบเท่าเดิม แต่สหภาพต้องเลือกมาเท่าตัวเพื่อให้ศาลคัดเอาเพียงครึ่งเดียว ซึ่งมันไม่ใช่หลักการประชาธิปไตยอย่างแท้จริง

เราเคยหวังอย่างมากเรื่องการแก้ไขปัญหาการจ้างงานเหมาค่าแรง และเรื่องปัญหาความปลอดภัยในการทำงานซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ของคนงานในปัจจุบัน พวกเราพยายามที่จะผลักดันให้มีการยกเลิกการจ้างงานในระบบเหมาค่าแรง ซึ่งถือว่าเป็น “ การค้าแรงงานทาส” เมื่อเราเห็นร่าง พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน ฉบับที่ 2 เสนอเข้าสู่การพิจารณาของ สนช.โดยเฉพาะประเด็นการจ้างงานในระบบเหมาค่าแรง ในการพิจารณาวาระที่ 1 และวาระที่ 2 เขียนไว้ชัดเจนมากว่า“ ลูกจ้างในระบบเหมาค่าแรงต้องได้รับ ค่าจ้างสวัสดิการที่เท่าเทียมและเป็นธรรมโดยไม่เลือกปฏิบัติ” เราพยายามเฝ้ารออย่างใจจดใจจ่ออย่างมีความหวังว่าในวาระที่ 3 คงไม่มีการแก้ไขอะไรอีก เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม 2551 ความหวังของชนชั้นแรงงานต้องพังทะลายลง เมื่อมีการแปรญัตติและแก้ไขข้อความใหม่เป็น “ ลูกจ้างในระบบเหมาค่าแรงต้องได้รับ สิทธิประโยชน์และสวัสดิการที่เป็นธรรมโดยไม่เลือกปฏิบัติ”

ความหวังสุดท้ายที่เราเคยหวังว่าเราอาจจะได้อะไรบ้างจากการรัฐประหารในครั้งนี้บ้าง แต่สุดท้ายเรากลับไม่ได้อะไรเลย ยิ่งแย่ลงกว่าเดิมเสียอีก เพราะจะทำให้ระบบการจ้างงานนั้นยิ่งซับซ้อนมากยิ่งขึ้น เราไม่สามารถปลดพันธนาการจากความเป็นทาสได้ และยังมีกฎหมายเรื่องความมั่นคงและกฏหมายอื่นๆ อีกมากมายที่ออกโดย สนช. และทำให้ประชาชนถูกลิดรอนสิทธิ บทเรียนครั้งนี้สอนให้เรารู้ว่า “ สิทธิประชาธิปไตยของประชาชนไม่เคยได้มาด้วยการร้องขอแต่เพียงปากเปล่าบางครั้งมันต้องแลกมาด้วยหยาดเหงื่อ เลือดเนื้อและน้ำตา หรือแม้กระทั่งชีวิตของเราเอง” และ “ ประชาธิปไตยไม่เคยได้มาจากการรัฐประหาร”

สิ่งที่ขบวนการแรงงานสูญเสียคือ รัฐธรรมนูญฉบับ 2540 ซึ่งถึงแม้ว่าจะไม่ดีที่สุด แต่เมื่อเทียบกับรัฐธรรมนูญหลายๆ ฉบับที่ผ่านมาก็ถือว่าดีที่สุดเพียงแต่เราอาจต้องมาปรับปรุงแก้ไขในส่วนที่ยังบกพร่องและเป็นปัญหาเท่านั้นเอง แต่นี่ใครที่ไหนไม่รู้แบกปืน ขับรถถัง ซึ่งซื้อจากเงินภาษีของประชาชน ออกมายึดอำนาจแล้วฉีกรัฐธรรมนูญทิ้ง มันเป็นการถอยหลังของระบอบประชาธิปไตยของประเทศไทยอีกครั้ง “ สรุปแล้วขบวนการแรงงานไม่ได้อะไรจากการรัฐประหาร 19 กันยา เลย”

มีคนในขบวนการแรงงานที่เข้าไปเป็น สนช.หรือเปล่า
มีคุณมนัส โกศล คนเดียว ซึ่งเราคิดว่าน่าจะเป็นที่พึ่งของเราได้ แต่พอใส่สูทผูกไทแล้ว เขาก็กลายพันธุ์ทันที เราเองก็รู้ว่าแนวทางเขาน่าจะเป็นอย่างนั้น แต่มันไม่มีตัวเลือก ก็เป็นปัญหาของขบวนการแรงงาน เราก็ได้บทเรียนว่า คนที่จะส่งเข้าไปเป็นตัวแทนเพื่อเขียนกฎหมายรองรับเรา ควรผ่านกระบวนการต่อสู้ทางสังคมจนกระทั่งตกผลึกทางความคิด

การนัดหยุดงานของสหภาพแรงงานผลิตแท่นขุดเจาะน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ และการเคลื่อนไหวของคนงานโฮย่าที่เพิ่งจบลง โดยส่วนตัวแล้วมีความคิดเห็นยังไง
การลุกขึ้นมาปกป้องสิทธิอันพึงมีพึงได้ของคนงานโฮย่านั้น อาจเป็นอีกความฝันหนึ่งของขบวนการแรงงาน ความจริงนั้นมันเกิดขึ้นมาช้าเกินไปด้วยซ้ำ เพราะถ้าทุกคนมองหันย้อนไปในอดีตจะเห็นได้ว่าปัญหาของคนงานอุตสาหกรรมอิเล็คทรอนิคส์ในนิคมอุตสาหกรรมลำพูน ได้เกิดขึ้นมานานแล้ว เช่น โรคมินามาตะซึ่งเป็นเรื่องโด่งดังในประมาณปี 2532 แต่แล้วสุดท้ายก็เงียบหายไป ไม่มีการแก้ไขและไม่มีใครติดตามความคืบหน้าว่ากลุ่มคนงานในนิคมอุตสาหกรรมได้รับการตรวจสุขภาพอย่างถูกต้องหรือไม่ หรือชุมชนที่อยู่รอบๆ นิคมอุตสาหกรรมได้รับผลกระทบหรือเปล่า ยังเป็นคำตอบที่มืดดำอยู่ในสังคม

พนักงานโฮย่า เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งในจำนวนหลายร้อยหลายพันโรงงาน ที่คนงานพยายามลุกออกมาปกป้องสิทธิที่เขาควรจะได้รับในฐานะที่เขาเป็นหุ้นส่วนหนึ่งของบริษัท แต่ที่พนักงานโฮย่าเป็นที่สนใจและหลายคนสนใจนั้นเป็นเพราะจำนวนของพนักงานที่ออกมาเคลื่อนไหวชุมนุมนั้นมีจำนวนมาก จึงทำให้เกิดประเด็นทางสังคมขึ้น แต่ยังมีคนงานอีกเรือนพันหรือเรือนหมื่นคนในนิคมอุตสาหกรรมลำพูน ที่ยังต้องลำบากและต้องการลุกออกมาทวงสิทธิของตนเอง

การตั้งสหภาพแรงงานโฮย่านั้น มันเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของขบวนการแรงงานในโฮย่าเท่านั้น การรักษาองค์กรสหภาพแรงงานและสร้างองค์กรของคนงานให้เข้มแข็งเพื่อเป็นศูนย์กลางในการแลกเปลี่ยน และแก้ไขปัญหาของคนงานอย่างแท้จริงต่อไป เป็นหน้าที่ของกรรมการและสมาชิกสหภาพแรงงานทุกคน รวมทั้งที่ปรึกษาของสหภาพแรงงานด้วย ต้องพยายามนำพาพนักงาน ไม่ใช่เฉพาะในโฮย่าเท่านั้น แต่ต้องนำพาขบวนการแรงงานทั้งระบบ ชนชั้นแรงงานทุกคนในนิคมอุตสาหกรรมลำพูนและภาคเหนือทุกคนให้หลุดพ้นจากโซ่ตรวนและพันธนาการของระบบทุนนิยมให้ได้

ส่วนการนัดหยุดงานและการปิดงานเฉพาะส่วนสมาชิกของ สหภาพแรงงานผลิตแท่นขุดเจาะน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ ถ้ามองอย่างผิวเผินแล้ว ก็ไม่ต่างจากการนัดหยุดงานของสหภาพแรงงานทั่วไปที่มีให้เห็นค่อนข้างบ่อยเนื่องจากการยื่นข้อเรียกร้อง เพื่อขอปรับสวัสดิการและค่าจ้าง โบนัส แล้วไม่สามารถตกลงกันได้ สุดท้ายนำไปสู่การนัดหยุดงานตามขบวนการและขั้นตอนของกฏหมาย

แต่ถ้าวิเคราะห์ให้ลึกมากกว่านั้น ปัญหาหลักของขบวนการแรงงานในทุกที่คือ ปัญหาการจ้างงานในระบบเหมาค่าแรงและการถูกเอารัดเอาเปรียบในทุกๆ ด้าน เช่น บริษัทยูซีอีแอล จำกัด บริษัทยูนิไทยชิปยาร์ด จำกัด และบริษัท เชพรอน จำกัด ซึ่งอยู่ในพื้นที่เดียวกัน มีบริษัทเหมาค่าแรงไม่ต่ำกว่า 100 บริษัท ปัญหาคนงานเหมาค่าแรงถูกเอาเปรียบกดขี่ขูดรีด ทำให้กรรมการสหภาพแรงงาน ทนนิ่งดูอย่างไม่แยแสไม่ได้ ได้มีการพยายามเข้าไปจัดตั้งทางความคิดให้กับคนงานเหมาค่าแรงยื่นข้อเรียกร้องตามสิทธิที่สามารถกระทำได้ และมีพนักงานเหมาค่าแรงหลายบริษัทสามารถยื่นข้อเรียกร้องและสามารถทำข้อตกลงสำเร็จ สหภาพแรงงานผลิตแท่นขุดเจาะน้ำมันฯ ก็ได้ช่วยจัดตั้งสหภาพแรงงานให้กับพนักงานเหมาค่าแรงจนสำเร็จ หลังจากนั้นผู้ก่อการถูกเลิกจ้างทั้งหมด สหภาพแรงงานก็ได้พาพนักงานเหมาค่าแรงเหล่านั้นต่อสู้ในชั้นศาลจนปัจจุบันศาลชั้นต้นได้พิพากษาให้ฝ่ายลูกจ้างคือ คนงานเหมาค่าแรงชนะคดี และขณะนี้อยู่ระหว่างการยื่นอุทธรณ์ของนายจ้าง

การพยายามที่จะช่วยเหลือคนงานในระบบเหมาค่าแรงที่ถูกเอาเปรียบมาโดยตลอด ทำให้บริษัทฯ ไม่พอใจในบทบาทและหน้าที่ของสหภาพแรงงาน จึงคิดที่จะโค่นล้มสหภาพแรงงานผลิตแท่นขุดเจาะน้ำมันฯ ให้ได้ โดยสังเกตได้จากเมื่อสหภาพแรงงานยื่นข้อเรียกร้อง นายจ้างก็ยื่นข้อเรียกร้องสวน และนายจ้างเสนอตัวเลขที่ต่ำกว่าปีที่ผ่านมา ไม่ว่าจะเป็นการจ่ายโบนัสและการปรับค่าจ้าง และที่สำคัญกว่านั้นคือมีการเลือกปฏิบัติ โดยจ่ายโบนัสให้เฉพาะผู้ที่ไม่เป็นสมาชิกสหภาพแรงงานเท่านั้น เพราะนายจ้างรู้ว่าตนเองมีอำนาจในการต่อรองสูงกว่า เนื่องจากมีพนักงานเหมาค่าแรงมากกว่าพนักงานประจำ และเสนอผลประโยชน์ให้กับผู้ที่ต้องการออกจากการเป็นสมาชิกสหภาพแรงงาน จึงกลายเป็นปัญหาที่ไม่สามารถตกลงกันได้ จนนำมาสู่การนัดหยุดงาน เพื่อที่จะสร้างการแตกความสามัคคีในสหภาพแรงงาน และนำไปสู่การเลิกจ้างแกนนำสหภาพแรงงานในที่สุด ผมอาจจะวิเคราะห์ผิดก็ได้ แต่นี่คือความจริงที่เกิดขึ้นและเป็นอยู่ในปัจจุบัน มันเป็นวิธีการของกลุ่มนายจ้างที่ต้องการแสวงหากำไรและผลประโยชน์สูงสุดจากการจ้างงานในระบบเหมาค่าแรง ฉะนั้น สหภาพแรงงานผลิตแท่นขุดเจาะน้ำมันฯ จึงถือว่าเป็นอุปสรรคต่อการแสวงหากำไรของกลุ่มทุน

มีความเห็นอย่างไรต่อความสัมพันธ์ระหว่างชนบทกับเมือง เกษตรกรกับผู้ใช้แรงงาน
ปัจจุบันความรู้สึกผูกพันระหว่างเมืองกับชนบทช่องว่างเริ่มห่างขึ้นเรื่อยๆ และจะยิ่งห่างขึ้นไปอีกในอนาคต เห็นได้จากการที่คนในวัยหนุ่มสาวหรือวัยทำงานจะไปหางานทำตามเมืองใหญ่ๆ ที่มีการกระจุกตัวของอุตสาหกรรม และทุกคนต่างก็ก้มหน้าก้มตาทำงานเพื่อหาเงินหรือรายได้มาเลี้ยงปากท้องของตนเอง ทุกวันต้องทำงานวันละหลายชั่วโมงเพื่อให้ได้ค่าจ้างมาเพื่อพอกับค่าใช้จ่ายที่รออยู่ข้างหน้า ในหนึ่งปีจะมีเวลากลับบ้านไปเยี่ยมครอบครัวที่ต่างจังหวัดอย่างมากก็ไม่เกินปีละ 2 ครั้ง คือเทศกาลปีใหม่และสงกรานต์ นอกจากนั้นชนบทก็จะเงียบเหงา เป็นเพียง “ สถานพักฟื้นคนชราและสถานรับเลี้ยงเด็กที่เกิดจากภาคอุตสาหกรรม สถานพักฟื้นผู้ป่วยจากการทำงานและผู้ป่วยจากการใช้ชีวิตในสังคม” ความสำนึกในการรักถิ่นเกิดมีน้อยลง ความคิดที่รักษาคุณค่าหรือวัฒนธรรมหรือสมบัติของท้องถิ่นไม่มีให้เห็น

ส่วนความสัมพันธ์ระหว่างเกษตรกรกับผู้ใช้แรงงาน ในความคิดของผมเองรู้สึกว่าแทบไม่มีเลย ทั้งที่แท้ที่จริงแล้วทุกคนก็คือกรรมกร ซึ่งหมายถึง “ การต้องใช้กำลังแลกมาเพื่อให้ได้ซึ่งค่าจ้างหรือค่าตอบแทน” ในความเป็นจริง แรงงานที่อยู่ในภาคอุตสาหกรรมนั้นต่างก็เป็นลูกหลานของเกษตรกรเกือบทั้งสิ้น ปัญหาของเกษตรกรคือขาดที่ดินทำกินและขาดแหล่งทุนปัญหาของแรงงานคือการกดขี่ขูดรีด การละเมิดกฏหมายของนายทุนทำให้ลูกจ้างไม่ได้รับความเป็นธรรมและแบ่งปันผลประโยชน์เท่าที่ควร ซึ่งเป็นปัญหาที่เกี่ยวเนื่องซึ่งกันและกัน การไม่มีที่ทำกินเป็นของตนเอง ภัยธรรมชาติและปัญหาอื่นๆ ทำให้ประชากรในวัยทำงานต้องออกจากบ้านมาทำงานในโรงงานอุตสาหกรรม เกษตรกรที่อยู่ในชนบทจึงเป็นคนมีอายุเสียเป็นส่วนใหญ่ ทำให้ขาดแกนนำที่มีความเข้มแข็ง แต่คนวัยหนุ่มสาวที่ไปทำงานในเมืองกลับมองว่าปัญหาเรื่องที่ทำกิน หรือปัญหาต่างๆ ของเกษตรกรไม่ใช่ปัญหาของตนเองจึงไม่อยากเข้ามาเกี่ยวข้อง ส่วนเกษตรกรเองก็มองว่าปัญหาของผู้ใช้แรงงานนั้นเป็นปัญหาเฉพาะคนที่ทำงานในโรงงานเท่านั้น “ ทุกคนขาดการมีสำนึกร่วมกันว่าเกษตรกรก็คือพ่อแม่ลุงป้าน้าอา ของเรา หรือ เกษตรกรก็ลืมไปว่าคนงานในโรงงานอุตสาหกรรมต่างๆก็คือลูกหลานของเรา” ทำให้ขาดการประสานงานและเชื่อมโยงเครือข่ายถึงกันได้

หน่วยงาน/องค์กรต่างๆ ได้นำเอาแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงมาอธิบายและเสนอเป็นทางออก ในการแก้ไขปัญหาความยากจน ซึ่งคงรวมถึงความยากจนของผู้ใช้แรงงานด้วย คิดว่ามีความเป็นไปได้แค่ไหน
ผมมองว่า “ ความพอเพียง” ย่อมแตกต่างกันโดยสิ้นเชิงในสายตาของชนชั้นผู้ปกครองกับผู้ถูกปกครอง หรือระหว่างคนจนกับคนรวย ระหว่างคนในชนบทกับคนในเมือง หรือแม้กระทั่งคนในชนชั้นเดียวกันเองก็ยังให้คำจำกัดความแตกต่างกัน ถ้า พอเพียง = เหตุผล + พอประมาณ + ภูมิคุ้มกัน ใช่หรือไม่? เป็นคำตอบที่ตอบได้ยากมากเพราะมันเป็นเรื่องเกี่ยวกับสถาบันที่คนไทยนับถือและครอบงำทางความคิดคนไทยมาช้านาน และหลายๆครั้งมีการนำมาแอบอ้างเพื่อให้เกิดความชอบธรรมในการขึ้นมาบริหารประเทศ

สำหรับชนชั้นปกครอง ผมเชื่อได้ว่า การนำแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ไม่มีปัญหา เพราะโดยพื้นฐานเขามีอันจะกินอยู่แล้วไม่ต้องไปแย่งชิงทรัพยากรจากใครเพราะเขามีเพียงพอแล้ว หรืออาจจะนำไปแบ่งปันให้กับคนอื่นได้ด้วยซ้ำ (ถ้าเขารู้จักที่จะพอและแบ่งปัน) แต่ที่ผ่านมาเราค้นหาคนเหล่านั้นแทบจะไม่มีในสังคมไทย

สำหรับชนชั้นผู้ถูกปกครองในเมือง และภาคอุตสาหกรรม ในสังคมเมืองการเคลื่อนย้ายแรงงานจากชนบทที่ไม่มีงานทำเข้าสู่เมืองที่มีอุตสาหกรรมเกิดความหนาแน่น ของประชากรซึ่งเป็นประชากรแฝง (ไม่มีชื่อในทะเบียนบ้านที่อยู่อาศัย ) การพัฒนาสาธารณูปโภคพื้นฐานขยายตัวตามไม่ทัน เกิดการแย่งชิงทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด เกิดแหล่งเสื่อมโทรมหรือชุมชนแออัดมากมาย คนจนเมืองไร้ที่อยู่อาศัยมากมายตามท้องถนนและใต้สะพาน ส่วนประชากรวัยทำงานส่วนใหญ่ต้องก้มหน้าก้มตาทำงานในโรงงานเพื่อรับใช้ทุนข้ามชาติวันละไม่น้อยกว่า 12 ชั่วโมงเพื่อให้ได้ค่าจ้างเพียงพอกับรายจ่ายที่รออยู่ข้างหน้า เราต้องเอาเวลาของอนาคตมาใช้โดยการทำงานล่วงเวลาวันละหลายชั่วโมงมากกว่าที่กฏหมายกำหนดด้วยซ้ำ เราเอาเงินของอนาคตมาใช้โดยการทำบัตรเครดิตและเงินกู้ต่างๆ เพื่อซื้อสินค้าฟุ่มเฟือย รัฐบาลบอกว่าเพื่อเป็นการกระตุ้นให้เกิดการใช้จ่ายเพื่อให้เศรษฐกิจดีขึ้น ดีขึ้นสำหรับใครผมไม่รู้ ตามหลักอนุสัญญา ILO คนเราควรทำงานวันละไม่เกินแปดชั่วโมง แต่ในความเป็นจริงค่าจ้างสำหรับแปดชั่วโมงในประเทศไทย การที่จะดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างมีศักดิ์ศรีเพียงตัวคนเดียวมันยังเป็นไปไม่ได้ ยังไม่ได้พูดถึงคนที่มีภาระที่ต้องรับผิดชอบลูกที่กำลังเติบโต พ่อแม่วัยชราที่อยู่ในชนบทที่จะต้องดูแล ถ้าจะถามหา “ ความพอเพียง” ของการดำรงชีวิตในชุมชนเมืองนั้นแทบจะมองหาไม่เห็น

ขณะที่แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 10 ได้จัดทำขึ้นโดยชนชั้นปกครองได้ระบุให้ยึดแนวทางเศรษฐกิจแบบพอเพียง แต่อีกซีกหนึ่ง รัฐบาลซึ่งเป็นผู้บริหารประเทศ กลับกำลังขะมักขเม้นอยู่กับนโยบายส่งเสริมการลงทุนอย่างไม่ลืมหูลืมตา โดยเฉพาะทุนข้ามชาติ มีการลดแลกแจกแถมและเอาใจนักลงทุนจากต่างชาติมากมาย ไม่ว่าจะเป็นทรัพยากรธรรมชาติ หรือแม้กระทั่งการเอื้อประโยชน์ด้านภาษี (BOI) เปิดเขตการค้าเสรี ทำข้อตกลง FTA โดยที่การทำข้อตกลงกับหลายประเทศนั้นเสียเปรียบอย่างสิ้นเชิง และที่เลวร้ายที่สุดคือการเปิดเขตเศรษฐกิจพิเศษ เอาเปรียบ กดขี่ ขูดรีด แรงงานไทยยังไม่พอยังกดขี่ขูดรีดเพื่อนบ้านของเราอีก ซึ่งเขาก็เป็นคนเช่นเดียวกับที่เราเป็น จึงเป็นคำถามในใจผมว่า “ นี่หรือคือการพัฒนา” มันเป็นการพัฒนาไปสู่ความตายและความหายนะของมวลมนุษยชาติผู้ขาดโอกาสต่างหาก เราบอกว่าเขามาลงทุน แต่หารู้ไม่ว่าเขามาสูบเอาทุกอย่างจากเรา ไม่ว่าทรัพยากร พลังแรงงานของเรา สุดท้ายก็จะเหลือแต่ซากกระดูกกับชีวิตเน่าๆ กับเศษเหล็ก

ที่มา : ประชาไท

http://www.prachatai.com/ 05web/th/home/ 11239